mMaurildi

Pöddurnar og prófin

2012-05-09T14:10:00.001-07:00

Það er ástæða til að huga sérstaklega að námsmati, og þá ekki síst prófum, hjá nemendum sem nota spjaldtölvur í námi sínu. Við prófuðum nokkrar útfærslur í próftíðinni nú – og mun hér verða skýrt frá einu dæmi.

Prófið í náttúrufræði var þannig uppbyggt að settar voru upp 20 stöðvar í stofunni, númeraðar frá 1 og upp í 20 og auðkenndar með QR-kóðum.

Nemendur fengu fyrirmæli um það kvöldið fyrir próf að setja QR-lesara í pöddurnar í gegnum Facebook. Langflestir mættu með þá í prófið en örfáir fengu aðstoð við að setja þá inn áður en próf hófst.

Allt námsefni sem var til prófs var rafrænt og öll hjálpargögn leyfð (nemendur máttu mæta með glósur í síma, iPod eða fartölvu og nokkuð var um að nemendur í 8. og 10. bekk (sem ekki eru með iPad) nýttu sér það).

Þrjár stöðvar voru fartölvustöðvar þar sem 4 fartölvur voru á hverjum stað og tengdar rafrænni könnun sem hver þurfti að leysa án aðstoðar bekkjarfélaganna. Hinar 17 stöðvarnar voru samvinnustöðvar. Kóðarnir á stöðvunum vísuðu á verkefni sem sjá má hér:

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20.

Stöðvar 5, 12 og 19 voru einstaklingsprófsstöðvar með 35 spurningum úr námsefninu.

Nemendum var skipt í 4 manna hópa með 1 eða 2 iPadda á hóp og nemendur úr öllum þremur árgöngum (8.-10. bekk).

Öllum svörum var skilað rafrænt á netfang mitt (sem nemendur kunna fyrir) nema svör úr einstaklingsprófum. Þau sæki ég á sérstakan, lokaðan vef.

Áður höfðu nemendur skilað svokölluðum lokaverkefnum. En það eru frjáls verkefni þar sem nemendur hafa frjálsar hendur við vísindalega sköpun, rannsóknir eða tilraunir.

En prófverkefnin voru bæði verkleg og bókleg, og jafnvel í einhverjum tilfellum leikur eða söngur. Hér má sjá örfá dæmi:

Hér áttu nemendur að láta dósir standa á brúninni með því að setja í þær rétt magn af vatni. Þessa og tvær álíka þrautir fann ég á Youtube og setti inn í prófið.

Oft voru svörin einfaldlega texti, jafnvel beint upp úr glósum nemandans sjálfs.

Stundum kusu nemendur að svara með orðum í stað þess að skrifa svörin.

Að loknu prófi átti ég eina 400 ólesna tölvupósta sem verulega gaman var að fletta gegnum og skoða. Oft var mikil spenna og mikið fjör, sérstaklega við verklegar þrautir.

Síðasti hluti einkunnar í náttúrufræði verður bátasigling og náttúrurannsóknir á Elliðavatni í næstu viku.

Einkunn mun svo samanstanda af þessum þremur þáttum:

Lokaverkefni / Próf (einstaklings- og samvinnu) / Bátasigling og rannsóknir.

iPad: Ljónin í veginum

2012-03-19T07:07:00.001-07:00

Ég var um helgina með erindi á ráðstefnu 3f, HR og Epli.is um framtíðina í menntamálum. Það var tekið upp:

Ég komst ekki í seinni hlutann, þar sem ég hefði talað um það sem verulega skipti máli. En sú saga bíður betri tíma.

Hér eru líka glærurnar sem ég notaði:

Glærur

Framtíð spjaldtölva í skólastarfi.

2012-03-03T02:44:00.001-08:00

Eftir því sem ég sé nemendur nota iPaddana meira kemst ég á þá skoðun að lyklaborðið sé ekki vandamál. Möguleikarnir til að komast hjá þeim vanda sem það kann að skapa eru óteljandi. En þar fyrir utan er þráðlaus lyklaborð alltaf möguleiki.

Miklu áhugaverðara finnst mér að nú er rithandagreining orðinn raunhæfur möguleiki, bæði á texta og t.d. jöfnur. Sjá má áhugaverð dæmi hér.

Þetta þýðir auðvitað að hægt er að smíða tól sem umbreyta handskrifuðum texta í vélritaðan á tölvuverðum hraða og með mikilli nákvæmni. Tenging bið orðalista Árnastofnunar gæti gjörbreytt skriftarkennslu. Nemandi gæti skrifað og fengið stöðuga endurgjöf fyrir hvern einasta staf sem hann skrifar. Stafir gætu litast með rauðum, gulum og grænum lit t.a.m. eftir því hversu vel þeir væru dregnir og sprottið gætu fram skriftaræfingar sem taka sérstaklega á þeim hreyfingum/stöfum sem upp á vantar.

Stafsetningarkennsla býr við svipaða möguleika.

Og stærðfræðin.

Það má gera öpp sem greina hverja línu í útreikningi og umbreyta í texta og tákn í snyrtilegri vinnubók. Í hvert skipti sem stokkið er yfir skref í útreikningi (sé lögð áhersla á nákvæma útreikninga) eða gerð villa getur komið fram villuboð. Nemandinn getur þá staldrað við og t.d. væri hægt að setja forritið þannig upp að ef hann eyðir meira en 2 mínútum stopp á dæminu eða gerir 3 gallaðar tlögur að framhaldinu þá bjóðist honum að sjá myndband með kennslu um þetta tiltekna atriði.

Ekki það, að kennsla á þessum nótum væri að mínu mati alls ekki ákjósanleg. En hún getur verið gagnleg til að þjálfa ákveðna grunnfærni. Spjaldtölvur bjóða upp á svo miklu betra nám ofan á svona kennslu.

Tengsl við hefðbundari tölvur

UTM er með til skoðunar ofsalega áhugaverðan möguleika í þróun tölvumála. Ég er á því að sá kostur sé frábær og að spjaldtölvuvæðing muni óhjákvæmlega leiða af sér slíka möguleika.

Spjaldtölvur hafa annmarka. En þær hafa ótrúlega snjalla leið til að komast hjá þeim annmörkum. Spjaldtölvan sem ég er með er 16 GB. Sjálfur á ég mörg hundruð GB af kennslumyndböndum og fræðsluefni sem ég vil geta skoðað í spjaldtölvunni. Ég vil líka geta unnið í Word, Excel og skoðað Flash.

Ég get þetta allt nú þegar.

Fjöldinn allur af öppum (og nokkur ókeypis) bjóða mér að tengja iPaddinn þráðlaust við fartölvuna. Sum eru hönnuð sérstaklega til að streyma myndböndum og tónlist þráðlaust, önnur yfirtaka tölvuna í heild sinni.

Eitt heitir LogMeIn.

Með því „logga“ ég mig inn á tölvuna mína og sé skjáinn á henni í spjaldtölvunni. Ég get opnað allt og unnið í skjölum eins og ég vil. Ég get notað fingrahreyfingar til að stækka og minnka hluta á skjánum og lært margar flýtibrellur með fingrunum.

Með þessu móti get ég horft á flash-myndbönd og leiki og unnið í forritum sem ekki eru til á spjaldtölvum.

Að vísu er tilfinningin öll ansi klaufaleg ennþá (t.d. fyrir þá sem nota flýtitakka mikið) en það eru allt smámunir.

Airplayit er app sem ég prófaði í gær. Það virkaði hnökralaust. Með því get ég horft á kvikmyndirnar á harðadisknum í tölvunni á iPaddinum í fullum gæðum og án hökts.

Bæði þessi forrit og öll álíka krefjast þess að sett sé upp forrit á „móðurtölvunni“ sem spjaldtölvan vinnur með.

En hvað þýðir þetta?

Jú, auðvitað það að möguleg framtíðarsýn tölvumála í skólum verður að endatækið skipti ekki lengur öllu máli. Að sett verði upp risastór tölvubú þar sem sérhæfðir starfsmenn sjá um tækin og uppfæra eftir þörfum.

Þessar tölvur minna á upphafsdaga tölvutækninnar þegar tölvur fylltu heil herbergi en í stað þess að vera ein tölva þá eru þetta mörg hundruð eða þúsund tölvur í eini knippi. Búið er að úthluta einstökum notendum sínu plássi, aðgangi að forritum, myndefni, tónlist, upplestri, hljóðbókum o.s.frv.

Notandinn er svo með tæki sem hefur samskipti við „móðurtölvuna“ gegnum þráðlaust net og ljósleiðara. Tækið getur verið spjaldtölva, sími eða eitthvað þar á milli.

Auk þess hefur nemdandinn öpp á tækinu sem hann getur unnið í heima eða úti þar sem ekki er netsamband – og sem hann getur unnið í ef rafmagnið fer eða netið dettur út einhvern skóladag.

Fyrst um sinn

Þetta þarf alls ekki að vera svo fjarlægur möguleiki. Sameignakerfi borgarinnar er vísir að þessu. Kerfið er til í stórum dráttum. En fyrst um sinn gætu þeir skólar sem taka upp fjartækni (mobile technology) sett upp sína eigin miðlara – og miðlað af þeim um þráðlaust net. Á þeim geta verið hljóðbækur, kvikmyndir og annað þungt efni sem nemendur mega nálgast. Netin eru rekin innan skólans og nemendur geta streymt efninu í tækin sín. Þar með erum við komin ansi langt frá gömlu sýningarvélinni sem sýndi öllum nemendum sömu myndina á sama tíma.

Mjallhvít

2012-03-01T14:38:00.003-08:00

iBooks

pdf

Vinnuvika íslenskra skólabarna

2012-02-24T02:14:00.003-08:00

Ein sterkasta minning skólagöngu minnar eru haustin heima á Akureyri þegar maður gekk í skólann á fyrstu frostmorgnunum og hlustaði á brakið undir skónum og andaði að sér ísköldu og fersku haustloftinu.

Það komu tveir svona morgnar um daginn og æstu upp minninguna. Mikið var það gott.

En nú fer dimmi tíminn í hönd. Tíminn sem gerði menntaskólanum kleift að fylla í gatið á milli ljósglufanna. Það er eitthvað svo andstyggilegt við það að vakna í myrkri og fara til vinnu í myrkri. Eða það finnst mér. Einhverjum finnst það vafalaust sjarmerandi.

Snemma í morgun mættu foreldrar krakkanna okkar í unglingadeildinni í Norðlingaskóla. Við sýndum þeim hvað við erum að gera. Ég gat ekki betur séð en almenn ánægja ríkti með það sem við höfum í pípunum. Sjálfum fannst mér langmest gaman að við skyldum geta sagt þeim frá því að frá og með næstu helgi ráða nemendur því sjálfir hvort þeir mæti klukkan átta á morgnanna. Þeir sem vilja það frekar geta sofið aðeins lengur og mætt í skólann klukkan níu. Þeir eru þá bara klukkutíma lengur þann daginn.

Þetta var niðurstaða lýðræðislegst ferils sem m.a. fól í sér að fulltrúar nemenda lögðu sitt af mörkum. Í morgun var lokahaftið sprengt. Foreldrar innvinklaðir. Og svo er bara gó.

Svona finnst mér skólakerfið eigi að virka.

Næsta mál á dagskrá: Harry Potter smiðja. Við þurfum að gjöra svo vel (að kröfu námsnefndar nemenda) að umbreyta skólanum í Hogwarts og taka upp skólabúninga um tíma, flokka nemendur á vistir og taka upp kennslugreinar eins og varnir gegn myrkraöflunum og bruggun galdraseyða.

Það verður eitthvað.

Trúboð eða -fræðsla í grunnskólum

2012-02-24T02:13:00.003-08:00

Ég tók mig til og las námskrána í kristnum fræðum áðan. Ég get ekki sagt annað en að mér hafi brugðið nokkuð rækilega. Ég er hræddur um að þar sé ekki hjálpað við að gera skýran greinarmun á trúboði og trúfræðslu. Þvert á móti virðist vera stundað reglulegt og markvisst trúboð í yngri bekkjum grunnskólans.

Það er, ef menn færu eftir námskránni. Sem fáir gera. Þrátt fyrir að námskrár hafi reglugerðargildi.

En skoðum dæmi.

Sex ára börn eiga að:

„...kynnast kristinni sköpunartrú og skoða sjálf sig, umhverfi sitt og samskipti við aðra í ljósi hennar“
„...kynnast frásögunum af fæðingu Jesú, læra einfalda jólasálma og kynnast íslenskum jólasiðum“
„...kynnast afstöðu Jesú til barna, m.a. með frásögunni Jesús blessar börnin“
„....fái tækifæri til leikrænnar tjáningar á atburðum úr biblíusögunum“
„...heimsæki kirkju og skoði helstu kirkjumuni“
„...geri sér ljóst hvað bæn er og læri að þekkja Faðir vor og aðrar valdar bænir“

Ári seinna eru þau orðin nógu þroskuð til að:

„...skoða og ræða listaverk sem túlka efni Biblíunnar og fá tækifæri til eigin listsköpunar“

Ári eftir það er tímabært að þau:

„...viti hvað kristniboð er og kynnist starfi íslenskra kristniboða erlendis“

Níu ára börn skulu:

„...auka þekkingu sína á dauða og upprisu Jesú, t.d. með kynnum af frásögum af yfirheyrslunum yfir Jesú og dauðadómnum, sögunni af ferð kvennanna að gröfinni á páskadagsmorgni og þekki frásöguna af því þegar Jesús birtist lærisveinum sínum við Tíberíasvatnið eftir upprisuna“

Auka „þekkingu“ sína á upprisu Jesú!?

Þau skulu líka:

„...heimsækja kirkju og þekkja nokkur trúarleg tákn og merkingu þeirra, kunna skil á guðsþjónustunni og helstu kirkjulegum athöfnum, svo sem skírn, fermingu, hjónavígslu og útför“

Og tíu ára börnin eiga að:

„...öðlast skilning á ástæðunum fyrir kristniboðs- og hjálparstarfi kristinnar kirkju og þekkja til einstaklinga sem unnið hafa að þvi“
„...fá vitneskju um hugtakið heilagur og mismunandi merkingar þess og temji sér virðingu fyrir því sem öðrum er heilagt“

Ég get ekki með nokkru móti séð að heimsókn Gídeón-manna stangist á við reglur aðalnámskrár. Þvert á móti eru þær í fullu samræmi við þær.

Og ganga raunar stutt.

Ég er ekki viss um að allir myndu hrópa húrra ef kristnir söfnuðir færu nú að krefjast þess að kristin fræði séu kennd nákvæmlega eins og reglur kveða á um.

Gallinn við símat

2012-02-24T02:12:00.003-08:00

Líklega er fátt heimskulegra en stór lokapróf. Það, að þau hafa verið næstum einráð í menntakerfinu, hefur spillt mörgum af þeim sem hefðu getað orðið bestu námsmennirnir. Innbyggt er í þau að vel gefnir einstaklingar geta með nokkuð auðveldum hætti náð hlutfallslega góðum árangri með herfilegri tímanýtingu. Þau ýta ennfremur undir skorpuhugsun.

Á móti þessu er stefnt símati. Þá er frammistaðan metin jafnt og þétt, oftast þannig að efnið er bitað niður í sneiðar sem nemandinn gerir skil hverri á eftir annarri. Símat er enn nokkuð gildishlaðið hugtak – á jákvæðan hátt. Svona eins og „eineltisáætlun“ eða „sjálfsmat“.

En símat býr yfir innbyggðum göllum líka.

Ef við hugsum um það hvernig þeir vinna sem ná raunverulegum og skapandi árangri – þá er það með því að temja sér ákveðin vinnubrögð. Því fer fjarri að fólki fari vel að vinna jafnt og þétt eða gefa sífelld stöðurapport. Stundum þarf einfaldlega að hægja ferðina, hugsa, jafnvel byrja upp á nýtt frá öðru horni. Mistök eru gríðarlega mikilvæg öllu námi. Mistök eru einmitt ekki eitthvað slæmt – heldur óumflýjanlegur veruleiki þess sem reynir eitthvað á sjálfan sig og skapar. Fer út fyrir mengi þess sem liggur fyrir.

Símat vinnur gegn sköpunargáfu því til þess að geta í sífellu skilað hámarksárangri í hverju skrefi verður göngulagið stíft og stirt. Menn reika ekki frá gefnum vegi og taka sér þann tíma sem þarf til að gera eitthvað verulega gott. Menn taka ekki sénsa. Hvíla sig ekki.

Miklu betra er að hafa tvöfalt matskerfi. Annarsvegar mat sem er fyrir nemandann sjálfan. Einhverskonar aflraunasteina sem nemandinn getur reynt sig við – án ábyrgðar og að eigin frumkvæði. Og hinsvegar „verkefnamiðað“ mat sem er sveigjanlegt. Kennarinn getur þá tekið að sér hlutverk þess sem uppörvar og hjálpar til ef menn villast of mikið af leið – í stað þess að vera sá sem skráir allar miðsfellur eða einhverskonar mennsk stimpilklukka.

Shunzei (1114-1204) ferðaðist um og dæmdi ljóðagerð ungra manna. Hann gerbreytti hlutverki dómarans. Honum kom ekki annað til hugar en að láta nægja að benda á það sem vel væri gert – í stað þess að leita snöggra bletta. Vitandi sem er að önnur leiðin er margfalt líklegri til að skila betri ljóðum í framtíðinni.

Námsmat mætti taka meira mið af því.

Svindl í HÍ

2012-02-24T02:11:00.004-08:00

Því er slegið upp sem frétt í dag að smátölvuvæðing þjóðarinnar sé orðin að ógn við hlutverk HÍ sem afburðasíu. Þar geti nú slugsar sem nenna ekki að lesa fyllt símann sinn af fróðleik og síðan brugðið sér á salernið og fundið svör við því sem þeir muna ekki. Þannig skapi þessir svindlarar sér forskot á hina sem leggja það á sig að muna allt.

Ég ætla svosem ekki að gera lítið úr góðu minni. Gott minni er gulli betra. En það er fráleitt að Háskólar eigi að flokka fólk eftir minni eða að samfélagslegar vegtyllur eigi að veitast þeim sem mest muna.

Því þótt minni sé ágætt – þá er svo margt annað sem skiptir miklu meira máli. Eftir nokkur ár í starfi munu þessir lögfræðingar og læknar vera búnir að átta sig á því að megnið af starfi þeirra snýst um að framkvæma sömu handtökin og þá sjaldan að þeim mætir eitthvað nýtt – fletta þeir því upp.

Það væri nær að prófa nemendur í háskólum í því hvort þeir geti einmitt komið gögnum sínum þannig fyrir að þeir séu fljótir að sækja sér upplýsingarnar sem á þarf að halda – en séu um leið hugmyndaríkir, frjóir og skapandi. Það ætti að hvetja læknanema og laganema til að koma með eins mikið af gögnum og þeir kjósa í próf. Henda svo í þá verkefnum sem reyna á ályktunarhæfni, skilning og frumleika. Það má svosem athuga hvort fyrirframmótuð svör eru á vísum stað líka.

Háskólinn í dag er svona doldið eins og maður ímyndar sér ástandið í Konunglega bókasafninu í Kaupmannahöfn seint á síðustu öld – þegar safnið var fullt af undarlegum sérvitringum sem þekktu það betur en nokkrir aðrir. Það tók áratugi að uppgötva að einn starfsmaður safnsins, Frede Møller-Kristensen, hafði um árabil stolið verðmætum bókum. Honum tókst það vegna þess að þessi gríaðrlegu andlegu og veraldlegu verðmæti sem bókasafnið var voru falin nokkrum undarlegum og stálminnugum einstaklingum til varðveislu. Tæknin var ekki tekin í þjónustu safnsins. Einstaka menn vissu hvað var geymt hvar og hvar það væri ef það hefði verið fært til.

Mannskepnan hefur ekki einu sinni skýra hugmynd um fjölda ef hann fer mikið yfir fjóra. Við vitum ekki hvar nokkrir enda og margir byrja. Þróunarlega var engin þörf á því að þekkja fjölda stjarnanna á himnunum, eyjanna í Breiðafirði eða laxanna í ánum.

En þar sem mannsheilann skortir upp á höfum við lært að nýta okkru tæknina. Og við látum hana um að geyma fyrir okkur upplýsingar. Í dag má koma nákvæmri eftirmynd Konunglega bókasafnsins fyrir í hlut sem er minni en sígarettupakki. Og það er hægt að láta hlutinn leita í sjálfum sér og finna nákvæmlega það sem maður vill finna – auk alls hins sem maður hafði ekki hugmynd um að væri til.

Laganemar í prófi ættu að vera prófaðir í frumlegri og lipurri hugsun, hæfninni til að finna aftur það sem þeir settu í geymslu og frjósemi hugans. Það ætti að prófa þá með því að láta þá semja lausn á Icesave-deilunni, finna leiðir til að sætta sjónarmið í deilum um vændi, greina orsakir og afleiðingar. Það sem á að hætta að gera er að láta þá leggja á minnið langa lagakafla og staðreyndatengsl sem eru höggvin í stein af kennurunum þeirra.

Læknanemar ættu að vera prófaðir í samskonar hlutum. Og við eigum að hætta að fylla lækna- og lagastéttina af einsleitum hópi fólks sem lætur toga sig í námið á fordildinni einni saman. Einhverri óljósri hugmynd um eigið ágæti og yfirburði.

Þá sjaldan ég fer til læknis með mig eða mína getur hann sjaldan sagt mér annað en það sem ég var sjálfur búinn að finna út með gúgli. Bráðalæknir, sem vissulega hefur ekki alltaf tíma til að fletta upp hlutum, vinnur meira og minna út frá verkferlum og vinnubrögðum sem eru þjálfuð upp – líkt og hjá bifvélavirkja eða logsuðumanni.

Læknar yrðu að miklu meira gagni ef þeir fengju meiri þjálfun og kennslu í að díla við flóknustu breytuna í þeirra starfi: vilja fólksins sem þeir vinna með. Læknar þurfa að geta skilið fólk, borið virðingu fyrir fólki og hvatt það. Í stað þess að vera ópersónulegir iðnaðarmenn – eins og þeim hættir til að vera.

Sérfræðingaræðið er deyjandi sort. Og það má vel draga leyfar þess út á ísinn og láta það sigla sinn sjó. Logfræðingar, læknar og kennarar (já, guð minn góður hvað kennarar eiga vel heima í þessari upptalningu) þurfa að hætta að skapa sér sérstöðu út frá því að skammta fólki upplýsingar eftir eigin geðþótta – og taka sér stöðu við hlið þess sem þeir vinna með og upplýsa, fræða og hvetja.

Ég sat í vikunni fund um niðurstöður stærstu rannsóknar á starfsháttum í grunnskólum sem gerð hefur verið. Þar kom í ljós að meirihluti kennara skipuleggur nám nemenda sinna út í æsar. Nemendur hafa sáralítil áhrif á það hvað þeir læra og hvenær. Eru jafnvel allir í sama námsefninu.

Tæknin er löngu búin að gera slíkar starfsaðferðir óþarfar. Og þegar hún sannar það, eins og með þessu svindi í HÍ – þá er rökrétta lausnin ekki sú að ráðast gegn tækninni – heldur leyfa henni að gera það sem henni var ætlað. Bera byrðarnar fyrir okkur svo við getum gert eitthvað gáfulegra við tímann.

Mismunun lista

2012-02-24T02:11:00.000-08:00

Ég skrifaði einu sinni bloggpistil um það að ég vildi listamenn feiga. Sá pistill byggði á þeirri hugmynd að listir ætti að skilgreina sem eðlilegan þátt í lífi venjulegs fólks – og að allt starf ætti að litast af listum. Það væri hægt að vera listamaður á svo fjöldamörgum sviðum. Og það að útbúa girðingu utan um „réttnefnda“ listamenn hefði það m.a. í för með sér að listirnar væru teknar frá fólkinu.

Líf án listar er í mínum huga eins og líf án rökhugsunar. Það á meira skylt við frumstæð dýr en menn. Og er einstaklega óeftirsóknarvert. Listin opnar nýjar víddir og lyftir lífinu upp í annað og æðra veldi.

En listkennsla barna er að mínu viti í molum. Vanhugsuð og vond.

Tjáningarþörf barna og hæfni til listsköpunar er óumdeilanleg. Samt sem áður virðist sú hugsun ráðandi að listir séu einhverskonar munaður eða föndur. Þetta sést best á því að um leið og námsefni „þyngist“ og nemendahópurinn verður meira krefjandi er listsköpun kúplað út á ljóshraða. Listnám á unglingastigi er að stofni til metnaðarlaust í námskrá og framkvæmdin er jafnvel ömurlegri.

Sjáið t.d. formlega kennslu í tónmennt í grunnskólum Reykjavíkur. Menn hætta hreinlega að kenna hana þegar nemendur verða 13-14 ára. Ég held að ástæðurnar séu tvíþættar. Í fyrsta lagi er hugsanlega pínu erfiðara að stýra unglingunum til verka en aðalástæðan er líklega sú að menn telja mikilvægara að börnin læri dönsku, málfræði og þáttun.

Ef maður nú hugsar þetta ögn fyrir utan ramma þessa ömurlega veruleika og veltir fyrir sér hvort ánægja barna af tónlist og áhugi fylgi þessu myndriti. Er það virkilega svo að tónlistaráhugi dvíni þegar börn verði unglingar.

Svo sannarlega ekki. Ef það er eitthvað sem skilgreinir unglingsár betur en nokkuð annað þá er það tónlist. Hugsanlega á eftir bólum.

En þarna eru tónlistarskólar teknir við. Tónlistarskóli er yfirleitt einstaklingsmiðuð stofnun þeirra sem vilja kaupa sérstaka athygli fyrir barnið sitt. Af einhverjum ástæðum finnst mörgum tónlistarkennurum ægilega mikilvægt að menn stundi list sína í einrúmi – eða a.m.k. fáir saman. Sem ég held að sé að mestu leyti gamaldags þvæla. Það er ekkert við tónlist sem krefst þess að menn stundi hana einir á meðan menn geta lært stærðfræði í hóp.

Það er auðveldara að læra að spila einfalda hljóma á gítar eða píanó en að læra um hætti sagna. Og það er miklu mikilvægara líka. Auðvitað verða svo einhverjir konsertpíanistar eða stjórnendur – alveg eins og einstaka maður verður metsöluhöfundur eða málfræðingur. En við höfum voða lítið rými fyrir höfunda og málfræðinga ef almenningur er ekki læs. Hið sama ætti að vera jafn augljóst: það er til lítils að þjálfa upp tónlistarsnillinga ef almenningur fer á mis við tónlistarlegt uppeldi.

Það á ekki að gerast í dag að stór hluti barna á Íslandi fái lítið eða ekkert tónlistaruppeldi. Því fer órafjarri að tónlistarskólarnir sjái um það sem vantar upp á. Þar sem ástandið er best eru tvö af hverjum þremur börnum fyrir utan þá. En 24 af hverjum 25 börnum þar sem ástandið er verst.

Og þessi börn, sem þó fara í tónlistarskóla, upplifa sig mörg eins og homma á dörtíkvöldi á Pleijers. Það er troðið í þau tónlistarmálfræði þar til þau nenna þessu ekki lengur og langar til að verða paunkarar eða leggja hljóðfærið á hilluna. Tónlistarnám á Íslandi er enn einfaldlega of snobbað, of peningadrifið og of elítusinnað.

Ástandið er ekki endilega betra í öðrum listgreinum. Listgreinakennarar eru alltofoft alls engir kennarar – heldur listamenn sem geta ekki lifað af list sinni.

Og alltofmargir kennarar eru alveg lausir við að vera listamenn.

Þannig fellur listin milli þils og veggjar – engum til gagns, hunsuð, smáð og falin.

Og að þessu leyti liggur stóra ábyrgðin hjá okkur sem menntum börnin. Við þurfum markvisst að halda list að börnunum og við þufum að taka okkur verulega á. Það getur vel verið að það sé ekki til peningur til að borga listakennurum fyrir að taka einkatíma með hverjum einasta nemanda – en það hljóta líka að vera til listrænir kennarar sem eru ekki svo einhæfir.

Við þurfum að setja listina í öndvegi og gera hana að snörum þætti í hverri einustu námsgrein. Það ætti að vera útilokað að útskrifast úr grunnskóla öðruvísi en að hafa beinlínis verið ýtt ofan í hlaðborð listarinnar og hvattur til að nýta sér það sem þar er.

Nú er ég t.d. að kenna íslensku í áttunda bekk. Hvernig nokkrum manni dettur í hug að hægt sé að kenna þá grein án þess að leyfa nemendum að tjá sig listrænt er álíka fjarlægt mér og að mæta nýétinn á jólahlaðborð.

Þvert á móti á að hama listinni inn í hausinn á krökkunum þar til þau vita ekki hvar listin endar og íslenskan byrjar. Þau eiga að sitja uppi með þá tilfinningu að við höfum ótal leiðir til að rannsaka heiminn, hugsa um hann og tjá okkur. Og þau eiga ekki að raða sér í girðingar eftir því með hvaða hætti þau hyggjast hafa samskipti við heiminn í framtíðinni.

Hér eru dæmi um verkefni sem nemendur mínir hafa gert síðustu vikur. Þau hafa alltaf val um verkefni – og mín aðkoma er ævinlega hvatning. Ég neyði engan til að yrkja ljóð ef hann vill frekar rökræða. Ég leyfi honum þá að rökræða – en hvet hann til að reyna sig við ljóðlistina næst.

Hér er dæmi um japanska vöku eftir dreng í 8. bekk:

Litla, gula blóm

nú fellur regnið niður

og blómið stækkar.

Um engið gengur maður

heldur á fölnaðri rós.

Og ljósmynd eftir jafngamla stelpu:

Hæka eftir stelpu:

Tré er grænt laufum

lauf hrynja þegar haustar

rætur róta mold

Og ljóð eftir dreng um hugrekki sem varð til við að horfa á þessa mynd:

Sit ég stolltur

á stöku bergi.

Drýpur af dökkum

bergsdranga.

Langa leið hef ég

lagt að baki.

Þetta eru ósköp venjulegir krakkar. Nákvæmlega eins og hin fjögur þúsundin í árgangnum. Þetta eru alls ekki neinir yfirburðanámsmenn eða krakkar sem hafa sótt listaskóla á kostnað foreldra sinna. Þetta er bara það sem gerist þegar þú markar börnum völl til að skapa á. Af og til róta þau upp gulli. Og þegar þau gera það hefur líf þeirra breyst – sumra til frambúðar. Þau hafa uppgötvað að list er aðferð til að hafa samskipti við heiminn og að list veitir manni ánægju og gleði.

Á hverjum fimmtudegi skila 30 börn mér inn frjálsu sköpunarverkefni. Um kaffileytið, þegar þau koma heim til sín eru þau byrjuð að senda mér skilaboð eða pósta á feisbúkksíðuna okkar til að vera viss um að ég skoði verkefnið og gefi fídbakk.

Ég hrósa því sem vel er gert, hvet þar sem þarf að hvetja og reyni að viðhalda ánægju þeirra og sköpunargleði – vitandi það að það er margfalt mikilvægara að þessu börn skapi en að þau muni.

Um íslenskukennslu

2012-02-24T02:10:00.001-08:00

Nú liggja í meltingarvegi „kennaraháskólans“ kennarar af fyrstu kynslóð nýrra og endurbættra kennara – sem hafa fimm ára nám að baki sér þegar þeir hefja störf. Eða þeir eiga að gera það. Orðið á kennarastofunni er að vandræðalega stór hluti þeirra sem lokið hafa þrem árum hyggist klára síðustu tvö árin í einhverju allt öðru – og ljúka meistaranámi (sem er skilyrði kennsluréttinda hér eftir) í einhverju ánægjulegra eða praktískara en þeir hafa nú eytt þremur árum í.

Það er svosem ekki undarlegt að við þessar aðstæður komi fram fagstéttir sem vilja nýta rýmið sem tvö auka ár gefa til að skara eld að sinni köku. Nú vilja til dæmis íslenskumenn að kennurum sé kennd meiri íslenska.

Ef ég væri valdameiri en ég er þá myndi ég gerbreyta kennaranáminu og taka upp a.m.k. heilt skólaár þar sem kennaranemar starfa við kennslu með stuðningi. Þeir fengju það sáralítið launað – og í staðinn fengju skólar sem taka á móti þeim að senda sitt fólk í endurmenntun og teymisvinnu inni í háskólanum. Fólkið með reynsluna færi eina og eina viku inn í háskólann og aflaði sér þekkingar á því sem þar er nýtt og skilaði þangað inn því sem er að gerast úti í skólunum. Og skólinn gæti hæglega sleppt mönnum til verkanna vegna þess að eyðan sem þeir skilja eftir sig yrði ríflega mönnuð með kennaranemum.

En ég er ekki valdameiri en svo að ég verð að láta nægja að básúna þetta hér. Og ég er allt of ungur og frjór og lífsglaður og hégómlítill til að dúndra mér í doktorsnám til þess eins að enda sem kennari í háskólanum. Það eru ömurleg örlög.

En að því sögðu þá held ég að það megi vissulega bæta íslenskukennslu. En mikið óskaplega vildi ég að íslenskir kennarar hefðu hugrekki til að rífa greinina upp úr þeim hjólförum að verða einna helst þeim að gagni sem vilja geta stafsett sæmilega rétt það sem þeir hafa eftir öðrum. Því hin stóra meinsemd íslenskukennslunnar er að það skortir upp á að gera nemendur færa um að skilja, skapa og tjá. Allt annað er hjóm.

Eina leiðin til að viðhalda tungumáli er stanslaus sköpun. Málið þarf að spretta upp úr sverðinum hvar sem litið er – og ákveðin órækt er ekki aðeins æskileg, heldur bráðnauðsynleg. Tungumál varðveitast ekki öðruvísi en með sífelldri lifun. Afskorin blóm sölna fyrr eða seinna.

Það er freistandi að enda þetta á tilvitnun í virðulega suðurþingeyska móðurmálskennara sem gátu varla á heilum sér tekið þegar kommúnistarnir í Reykjavík fóru að dæla úrkynjuðu skrípamálfari inn á íslensk heimili undir yfirskyni fagurbókmennta. Og ég ætla að láta eftir freistingunni.

Þeir skrifuðu að sjálfsögðu bréf til að kvarta en uppskáru ekkert nema skæting frá ungum þýðanda sem annaðhvort kunni ekki eða vildi ekki tala íslensku alminlega og eins og reglugerðir kváðu á um. Þeir skrifuðu því annað bréf og sögðu þar um ódáminn:

Framkoma hans í andsvörum í Tímariti Máls og menningar, – þar sem hann ræðst eins og dóni að kennurum, og viðurkennir í engu ávirðingar sínar – bendir til þess að honum sé annaðhvort ekki annt um móðurmál sitt, eða hann sé haldinn rithöfundarhroka, sem starblindi hann í sjálfs sín sökum.

Hvort heldur sem er, sýnir, að hann er viðsjárverður maður í íslenzkum bókmenntum.

Bölvað gerpið.

Og svo kunni hann ekki að skammast sín. Lét sér nægja að segja að enginn verði rithöfundur fyrr en hann sé vaxinn út úr þeirri hugmynd að til séu orðskrípi.

Og undir slíku gat virðulegt Kennarafélag S.–Þing. ekki setið. Það var enda ljóst að ef fleiri tækju upp þennan „orðskrípa- og sóðarithátt [...] væri okkar göfugu tungu geigvæn hætta búin.“

Svo fékk bara drulludelinn Nóbelinn.

Hve margir HKL ætli hafi verið kæfðir í fæðingu af íslenskukennurum þessa lands?

Svona á skóli að virka

2012-02-24T02:09:00.003-08:00

Þann 1. maí síðastliðinn skrifaði ég (að mínu mati nokkuð gáfulega) grein hérna á Maurildin um gallana á samkeppnisþjóðfélaginu. Í lok textans strengdi ég heit: að ganga í lið með samkennurum mínum og reyna að gera vötnin umhverfis skólann okkar að kennslusvæði með því að taka báta í notkun.

Stundum er skólinn minn, Norðlingaskóli, besti skóli í heimi. Ég byrjaði á að tala við íþrótta- og útilífskennara og hann greip hugmyndina á lofti. Áður en ég vissi af var kominn nokkra manna kjarni sem vildi gjarnan gera þetta að veruleika. Auk þess tók skólinn í haust við frístundastarfinu og þar vann náungi sem var tengdur við Siglunes og ÍTR sem svo sannarlega vildi hjálpa okkur að gefa verkefninu vængi. Smátt og smátt fann maður hvernig hin mikla þekking og reynsla sem býr í borgarkefinu dróst saman í einn punkt og um daginn pöntuðum við flutningabíl og fengum báta lánaða til að kanna aðstæður. Allir starfsmenn skólans voru velkomnir með og nokkrir unglingar sem voru á leið heim eftir skóladaginn sáu hvað við vorum að gera og fengu að bætast í hópinn. Allt gerðist þetta áreynslu- og átakslaust. Það er einhvernveginn eðlilegasti hlutur í heimi að þeir sem svipað eru þenkjandi takist í hendur og láti hlutina gerast.

Og í rigningarsudda bárum við bátana niður að ánni við skólann og rérum niður í Elliðavatn. Allsstaðar vorum við að leita að kennsluhugmyndum. Þegar við komum til baka höfðum við fengið ótal hugmyndir fyrir öll aldursstig. Allt frá öryggiskennslu fyrir yngstu börnin upp í kanóaferð út í eyju þar sem gist er yfir nótt og sagðar draugasögur.

Við klárum að skipuleggja þetta á þessari önn og vonandi verður vatnakennsla orðinn fastur þáttur í skólastarfinu strax á þeirri næstu.

Allt vegna þess að kerfið virkar sem heild og blæs vindi í segl þeirra sem sýna frumkvæði. Hvatinn kemur innanfrá.

Ef þetta tekst vel og siglingakennsla verður virkur þáttur í starfinu kemur ekki annað til grein af okkar hálfu en að galopna faðminn fyrir þeim skólum sem vilja koma og vera með. Við munum hafa þekkingu og kennsluefni aðgengilegt og ókeypis. Kennarar sem vilja brjótast út úr kennslubókinni og vera með þurfa ekki annað en að setja sig í samband við okkur.

Við erum öll í sama liði.

Þannig á skóli að virka.

Það sem við kennarar viljum ekki að þið vitið

2012-02-24T02:08:00.003-08:00

Opinber skólastefna á Íslandi er sökkvandi skip. Menn eru hættir að dásama hana á tyllidögum. Meira að segja á Titanic struku menn fiðlustrengina þar til þeir urðu blautir á tánum. Á íslenska skólastefnuskipinu er þögn. Vandræðaleg þögn.

Það eru nokkrir mánuðir síðan ég fékk af því flugufregnir að ný, risastór rannsókn á starfsháttum í grunnskólum sýndi miður glæsilega niðurstöðu þegar kæmi að framkvæmd skólastefnunnar. Raunar væru niðurstöðurnar eiginlega ekkert annað en ömurlegar.

Um síðustu helgi, þar sem fyrstu niðurstöður voru kynntar var minn versti grunur staðfestur. Og þótt þetta væru bara fyrstu niðurstöður og enn eigi eftir að rannsaka miklu meira og rýna betur í bakgrunnsupplýsingar og breytur þá blasti við okkur öllum sem mættum á ráðstefnuna hinn ægilegi sannleikur.

Íslenskir kennarar eru búnir að gefast upp á hinni opinberu skólastefnu og hafa ekki lengur áhuga á að framfylgja henni.

Hin opinbera skólastefna felst í því að hvert barn, óháð því hvar það situr á hinum og þessum normalkúrfum, eigi rétt á því að fá nám við hæfi og tilheyra samfélagi með öðrum börnum á svipuðu reki. Það sé með öðrum orðum liðin tíð að stærsti sameiginlegi nefnarinn ráði för í skólakerfinu, allt sé miðað við hann. Og að frávikum sé raðaða saman eftir sérkennum í lokuðum hólfum.

Skóli án aðgreiningar er ekki ný hugmynd. Henni er stefnt gegn þeirri hómópatísku gervivísindahugmynd að líkt lækni líkt. Þeirri hugsunarvillu að best sé að flokka fólk eftir sameiginlegum, yfirborðskenndum eiginleikum. Hún felst í þeirri hugsjón að samfélagið skuli tilheyra okkur öllum – þótt við séum ólík.

Í stuttu máli virðist opinbera skólastefnan Skóli án aðgreiningar aðeins hafa skilað vélrænu afgreiðslukerfi fyrir börn, og sérkerfi fyrir þau sem valda kerfisvanda. Ráðist var að „rót“ vanda þeirra barna sem ekki náðu viðunandi árangri eða ekki voru til friðs með greiningar- og gátlistum. Sem gjarnan voru fullir af spurningum eins og þeirri hvort barnið ætti erfitt með að bíða eftir að röðin kæmi að því eða hvort það ætti erfitt með að sitja kyrrt.

Öll þau ár sem ég hef starfað sem kennari man ég aldrei eftir því að hafa fengið gátlista um þá kennsluhætti sem barninu var boðið upp á. Ég var aldrei spurður hvort gerð væri meiri eða minni krafa um kyrrsetur og þagnir. Aldrei var athugað hvort vinnuaðferðir væru hugsanlega einhæfar eða skólaumhverfið heftandi.

Og foreldrarnir sem dauðskömmuðust sín fyrir að hafa eignast „erfitt“ barn þorðu sjaldnast að efast um starfsaðferðir skólans eða spyrja um frammistöðu kennarans af ótta við að slík leiðindi væru talin til marks um arfgengan kvilla – sem nú gengi aftur í barninu.

Barnið fékk því lyf. Kennarinn fékk skýrslu. Skýrslan endaði á nokkrum hugmyndum um hvernig hægt væri að sinna „svona“ börnum. En svo hélt lífið áfram.

Ég kenndi einu sinni dreng sem var á slíkum lyfjum. Einu sinni þegar skólabróðir hans var að gista hjá honum sá hann hvar drengurinn þóttist kyngja töflunni en hrækti henni svo út úr sér. Sá sem varð vitni að þessu spurði hissa hvað hinn væri eiginlega að gera. Sá svaraði að hann væri að fara í hlaup í íþróttum og hann hlypi hægar þegar hann tæki lyfin. Sami drengur, komst ég síðar að, stundaði það að „taka sig af lyfjunum“ með þessum hætti þegar til stóð að fara í gönguferðir eða hjólatúra þar sem hann þurfti á allri sinni orku að halda.

Að hugsa sér. Þá daga sem skólinn veitti honum útrás fyrir hreyfiþörfina þurfti hann ekki lyf. Þvert á móti þvældust þau fyrir.

Hvað fyndist okkur um það ef góðu, bókelsku börnin sem alltaf standa sig vel væru sett á amfetamínskyld lyf vegna þess að þau eru svoddan gufur í leikfimi. Og leikfimikennarar og menntakerfið væri búið að fá sig fullsatt af því að það tæki barnið 3 mínútur að hlaupa 400 metrana.

Við myndum ekki einu sinni hugleiða slíkar lausnir. Vitandi það að það hvort barn fer 400 metra leið á 1 mínútu eða 3 er ekki grundvallaratriði í farsæld þess og framtíðarlífi.

KF NÖRD á góðri stundu

Það sem við sum höfum ekki áttað okkur á er að hið sama gildir líka um annað nám. Það skiptir ekki máli hvort barn er eitt ár eða þrjú að læra grunnatriði algebru.

Nema...

...við höfum hannað skólakerfi sem treystir á það að allir læri það sama á sama tíma. Þá fara hægfarabörnin að þvælast fyrir og þeim hraðskreiðu fer að leiðast.

Og...

...ein niðurstaða rannsóknar á skólastarfi bendir til þess að meirihluti allra barna á Íslandi sé enn undir lítt sveigjanlegu framkvæmdavaldi kennarans. Og að oftar en ekki mætir nemandinn í skólann til að láta mata sig í þrjátíu manna hópi þar sem einn kennari stendur í stafni og kennir öllum það sama á sama tíma – eða réttir börnum bækur og lætur þau kenna sér sjálf. Og öll fá þau meira og minna sömu bókina sem á að vera á sömu blaðsíðu.

Þið fyrirgefið, en þetta er svolítið eins og að vera enn að hlaupa með sendibréf á milli bæja í stórri sveit þótt það sé kominn sími.

Tæknin hefur fyrir löngu gert okkur kleift að einstaklingsmiða nám.

En jafnvel þar sem tæknin er ekki til staðar eru margar leiðir til að einstaklingsmiða nám. Það eru margar leiðir til að búa til skóla án aðgreiningar.

Það eina sem ekki er hægt að gera er að ætla öllum að vera svotil eins. Það gengur ekki, hefur ekki gengið og mun ekki ganga.

Menn láta stundum eins og það sé eitthvað nýtilkomið að til séu „fráviksbörn“ og að í gamla daga hafi flest fólk getað svipaða hluti. Það sé bara tómt eftirlæti að ætla að breyta kerfinu til að rúma börn sem þurfi fyrst og fremst að læra að haga sér.

Þegar háskólar voru opnaðir konum fylgdi því undarleg aukaverkun. Í framhaldinu fæddust sífellt fleiri börn sem urðu einhverf. Á tímabili röktu menn þessa aukningu til bólusetninga. En raunin mun vera sú að ástæðan var eiginlega fyrst og fremst sú að afburðagreindir karlar voru farnir að ná sér í konur og eignast börn. Þessir sömu karlar höfðu öldum saman verið í hálfgerðum karlabúrum inni í háskólunum þar sem fáar konur sýndu þeim áhuga og þeirra eina kynferðislega dægradvöl var að fróa sér eða hommast. En hommar hafa lengi riðið röftum í háskólakerfinu – enda bendir ekkert til annars en að gáfað fólk hafi kynhvöt eins og annað fólk – þótt leiðir til útrásar (og þar með fjölgunar) hafi ekki alltaf staðið galopnar.

En sumsé. Gáfuðu konurnar fengu loks að fara í skóla til gáfuðu karlanna og þau eignuðust saman einhverf börn. Aukning einhverfu stafar að einhverju leyti af því að menntafólk er farið að fjölga sér (þetta sama fólk var líklegra til að láta bólusetja börnin sín og þaðan mun misskilningurinn um tengsl bóluefna og einhverfu hafa sprottið).

Þessi tengsl milli afburðagreindar og einhverfu hafa varpað upp áhugaverðum spurningum á borð við þær hvort mælikvarði á greind hafi verið of þröngt strikaður. Hvort það sem álitið hafi verið yfirburðir hafi aðeins verið það á mjög þröngu og afmörkuðu sviði en jafnframt verið einkenni sérvisku eða jafnvel meingallaðrar persónugerðar. Að það sem talið var kostur – reyndist vera galli þegar kerfinu var breytt.

Hefðu menn haldið sig við skrifleg próf og rökfærsluritgerðir hefði aldrei reynt á gallann. Hefðu konur áfram verið kúgaðar og haldið skipulega frá námi kynni gallinn heldur aldrei að hafa uppgötvast. En það var aðeins innan þessa verndaða og ómanneskjulega umhverfis háskólalífsins sem gallinn var ósýnilegur.

Og mig grunar ansi sterklega að mörg af þeim börnum sem á Íslandi teljast „gölluð“ séu á sama hátt aðeins gölluð þegar þau eru skoðuð innan þess þrönga ramma sem skólasamfélagið setur þeim. Að þótt gallinn sé berlega ljós þegar börnin megna ekki að sitja kyrr og snúa að töflunni tímunum saman eða þegja þá sé mun auðveldara að breyta kerfinu en börnunum.

Því á sama hátt og konur áttu fullt erindi í háskóla – þá eiga öll börn (að mínu mati) erindi í grunnskóla.

Og þau eiga erindi í venjulegan grunnskóla. Ekki einhvern sérhannaðan til að aðstoða „erfið börn.“

Það á síðan að vera verkefni starfsfólksins í skólanum að sjá til þess að skólinn geri sitt besta til að laga sig að hverju barni. Það getur verið strembið verk. En það er hægt. Þó ekki án þess að hugsað sé út fyrir þann kassa sem skólaborðið er og kennslustofan.

Og starfsfólkið í skólunum þarf að standa í öndvegi í baráttu fyrir þessi börn og krefjast þess að þannig sé búið að þeim að þau þrífist innan skólans eins og önnur börn. Og starfsfólkinu þarf að þykja vænt um þau eins og önnur börn og finnast mikilvægt að skólinn sinni þeim og þau fái að vera þátttakendur í skólasamfélaginu.

En þannig er það ekki.

Áralöng vanræksla á þessu verkefni hefur orðið til þess að kennararnir hafa misst trúna. Þeir eru við það að gefast upp. Og það sem verst er, þeim finnst ekki einu sinni mikilvægt að reyna. Það er bara vesen. Þetta er ekki til neins.

Helmingur kennara er áhugalaus eða á móti því að skólinn sé opinn öllum börnum.

Þessi helmingur sem búinn er að gefast upp vill börnunum áreiðanlega ekkert illt. Hann telur einfaldlega ekki mikilvægt að framfylgja opinberri skólastefnu.

Og þegar annar hver kennari telur verkefnið ekki mikilvægt þá er hreinlega útilokað að það takist.

Við kennarar erum oft furðu hörundsárir. Það má ekki tala illa um okkur. Við verðum alveg brjáluð. Við teljum okkur gera fjandakornið nóg fyrir þessi lélegu laun.

En við þurfum að horfast í augu við það að þetta er ekki boðlegt. Það er ömurlegt að fagstétt skuli ekki hafa meiri metnað eða hugmyndafræðilega sýn en svo að það sé bara ókei að finnast það ekki mikilvægt að barn fái að fara í skólann sinn.

Þetta er skandall. Stór skandall. Og kennarar geta ekki vísað á aðra og kennt þeim um þessa niðurstöðu.

Það er örugglega rétt að kennarinn treysti sér illa til að framfylgja stefnunni við þær aðstæður sem skapaðar eru. Það er örugglega líka rétt að einstakir kennarar upplifa sig vanmáttuga gegn slælegri alhliða framkvæmd hugmyndafræðinnar.

Hvað ef helmingur lækna lýsti því yfir að það væri ekki mikilvægt að fólk fengi læknishjálp í heimabyggð? Myndi fólk áfellast Heilbrigðisráðherrann eða Fjárlaganefnd? Nei. Við myndum móðgast og tala um vanhæfa og áhugalausa lækna.

En af hverju erum við ekki að tala um þetta? Af hverju erum við kennarar ekki að segja eitthvað? Gera eitthvað? Skoða hverju megi breyta?

Hversu lengi ætlum við að totta dúsur sem innihalda ekkert nema hálftuggnar afsakanir og hálfvelgjur?

Það er kreppa í skólakerfinu og hún snýst ekki bara um peninga. Og hún verður ekki bara leyst með peningum.

Það sem fyrst og fremst kreppir er kerfi sem viðheldur vanda í stað þess að leysa hann.

Er upplýsingatækni leiðin út úr ógöngunum?

2012-02-24T02:07:00.003-08:00

Í síðasta pistli benti ég á að helmingur kennara hefur trú eða áhuga á menntastefnu landsins. Þeirri að skólinn skuli standa öllum börnum opinn.

Það kemur fyrst og fremst til af því að innleiðing hugarfars- og starfsháttabreytinga hefur verið ömurleg. Hafa þar allir staðið í vegi hver fyrir öðrum.

Raunin er sú að við erum enn að stærstu leyti að reka menntakerfi 19. aldarinnar. Stórir hópar af börnum sitja í litlum rýmum og snúa allir í átt að töflu – og einn kennari reynir að kenna þeim mola úr þekkingarforða mannkyns.

Einu sinni þegar ég tók við bekk þá gaf ég vinnuálag frjálst í sex vikur. Allir nemendur höfðu aðgang að sömu verkefnunum og réðu hvort þeir unnu þau og hve mörg. Í upphafi tóku allir stórt próf úr öllu efninu og hið sama gerðist að sex vikum liðnum. Hér má sjá tengsl ástundunar og árangurs.

Af þessu má glögglega sjá ákveðna tilhneigingu í þá átt að vinnusemi hefur áhrif á árangur. Það mótar fyrir línu horn í horn á myndinni. En það er ekki fullkomin fylgni.

Hæstu nemendurnir skiptast gróflega í tvo jafn stóra flokka. Þá sem lögðu mikið á sig og þá sem lögðu lítið sem ekkert á sig.

Þegar ég greindi muninn á þessum flokkum sá ég að í neðri flokknum voru fleiri strákar en stelpur. Og að auki kom í ljós að þegar þeir tóku stór próf með nokkru millibili þá voru framfarir þeirra mælanlega minni. Smátt og smátt fer nefnilega að skilja á milli þessara hópa – og það er skýringin á lélegri árangri drengja í skóla en stúlkna. Námsgetan er fyllilega sú sama en metnaðurinn og iðnin er minni. Lengi vel hanga drengirnir í skottinu á stelpunum með því að reiða sig á sjálfstraust og sjálfstæði en smátt og smátt hættir það að duga til.

Á myndinni sjást líka áberandi tveir einstaklingar sem uppskera ekki í hlutfalli við það sem þeir sá. Þeir svífa langt yfir öðrum með sambærilegan árangur. Skoðun leiddi í ljós að þarna var ástæða til að skoða hvort um væri að ræða lesblindu eða aðra röskun.

Eins má sjá að á myndinni eru fjórir einstaklingar sem líklega eru búnir að gefast upp fyrir þessu fagi.

Loks sést hvernig meðaljóninn raðar sér um miðbikið.

Sex vikum eftir að ég tók við þessum bekk var ég semsagt búinn að greina eftirfarandi: Samband milli ástundunar og árangurs, uppgjöf, námsröskun, metnaðarleysi og í raun töluvert margt fleira sem ég dundaði mér við að lesa úr þessari mynd. Ég gat í framhaldinu leyft mér að undirbúa viðbragðsáætlun vegna þeirra hópa sem skáru sig úr. Ég gat reynt að glæða hópinn sem búinn var að gefast upp eða var of „kokkí“ til að leggja sig fram. Ég gat talað við umsjónarkennara þeirra sem ekki uppskáru þrátt fyrir vinnu. Við skoðuðum fyrst námstækni og vinnubrögð – og þegar við sáum að þau voru mjög góð tókum við eftir því að skýr einkenni um lesblindu voru til staðar. Raunar hafði umsjónarkennarinn í öðru tilfellinu þegar tekið eftir því og rætt við foreldrana – sem voru himinlifandi því þeir höfðu sjálfir haft grun um það en verið sannfærð af fyrri kennara um að ekkert væri athugavert.

Fyrsta skref mitt til að stuða þá sem lágu við botninn í vinnusemi í gang var að nemendur fengu ekki hefðbunda einkunn úr prófunum. Þeir fengu framfaratölu.

Námsmatið, sem var símat sem ekki var beinreiknað inn í einkunn heldur einskært stöðumat, sýndi nemandanum framfarir hans á tímabilinu og árangur í öðrum verkefnum. Þá var vinnusemi hans skoðuð miðað við hópinn (þ.e. hvort hann væri að leggja á sig meira eða minna en aðrir).

Loks gat ég látið nemandann fá mynd af stöðu sinni í einstökum efnisþáttum. Þá stöðu notaði hann síðan til að áforma á sig verkefni í faginu næstu sex vikur þar til hann tók enn einu sinni próf úr öllu efni árgangsins.

Þetta er einstaklingsmiðað nám. Munurinn á þessu og hinu hefðbundna námi er að þótt undirbúningstíminn fari í að semja efni handa meðalnemandanum fer tími kennarans eftir það í að sinna þeim sem skera sig frá fjöldanum í meira mæli. Til dæmis þurfti að brúa bilið upp í námsefni árgangsins fyrir ofan hjá þeim sem ítrekað sýndu fram á færni í ákveðnum flokkum. Í þessu tilfelli gerði ég það þannig að nemandi sem var yfir 80% í tilteknum flokki tvö próf í röð fór í munnlegt próf þar sem ég mældi þekkingu hans og að því loknu (ef árangur var raunverulegur) valdi nemandinn efni úr efri flokki til að vinna í.

Punkturinn er að þetta námsmat hefði aldrei verið mögulegt nema vegna þess að ég nýtti mér upplýsingatækni við kennsluna. Eftir að ég hafði hannað forsendurnar og samið verkefni, innlagnir og próf og gert aðgengilegar sem myndbönd og efni á vef þá óðu nemendur í efnið eftir eigin höfði og áhuga. Námsmatið var líka rafrænt og ég þurfti ekki að sóa dýrmætum tíma mínum í að sitja með penna og reiknivél og fara yfir. Excel sá svo um að draga tölfræðina fram.

Ég eyddi að endingu minni tíma í námsmatið en ég hafði gert áður með gömlu aðferðinni. Því copy-paste og fill in fítusar eru undratæki.

Með notkun upplýsingatækni er hægt að útrýma 19. öldinni í kennslu og hefja þá 21. Og ég hlusta ekki á þá sem kvarta yfir lélegum búnaði. Það er vissulega vandamál að búnaður í skólum er slappur. Nemendur okkar vinna t.d. á fimm ára gamlar fartölvur. En raunin var sú að meirihluti nemenda kaus að vinna mikið af þessu í heimanámi – enda eru svo til allir nemendur með aðgang að tækninni þar. Það að skólinn sé tímahylki er ekki ástæða til að kenna börnum eins og það sé ennþá árið 2005.

Ekki það – að við þurfum að rífa tæknina inn í nýja öld líka. Og augljósa skrefið er spjaldtölvutækni.

Og í dag stöndum við á brún þess að stökkva inn í tækniöldina. Við í Norðlingaskóla erum að fara að hefja stórkostlega spennandi samstarf við fjölmarga aðila og saman ætla þessir aðilar að stíga skrefið. Ekki eftir ár eða tvö ár. Heldur strax eftir jól. Nánar um það aðeins síðar.

Það eina sem ég óttast er að hugarfarið uppfærist ekki um leið. Því ný tæki í höndum þeirra sem hafa stirðnaða huga gerir ekkert gagn. Það er búið að sólunda hundruðum milljóna í tækjakaup í menntakerfinu sem leiddu ekki af sér neina markverða breytingu á starfsháttum.

Það sem upplýsingatæknibyltingin á að leiða af sér í menntakerfinu er að í stað þess að bráðgerir drengir drabbist niður í metnaðarleysi og hægfara nemendur stöðvist alveg á meðan kennarinn matar alla á sömu máltíðinni – sem aðeins hentar miðjumoðinu – þá fái hver nám við hæfi, eftir sínum áhuga, styrkleikum og metnaði. Við getum aflagt pappír, og þar með skólaborðið. Nemendur geta verið á ferð og flugi um skólann sinn og umhverfið. Þeir geta unnið einir, þvert á árganga eða í litlum og stórum hópum. Og sá tími sem losnar fyrir kennarann, hann má nota í markvisst mat á skólastarfinu, hugmyndasköpun og samvinnu við aðra kennara – auk þess að kennarinn getur verið hvetjandi og stýrt umræðum og listsköpun.

Við erum dálítið að uppgötva að það eru fleiri en einn gír á bílnum okkar. Fóturinn er kominn á kúplinguna – og nú verður gaman að lifa.

Vogaskóli og kyndlarnir

2012-02-24T02:06:00.002-08:00

Það berast ánægjulegar fréttir af Vogaskóla. Þessi frétt staðfestir það sem ég var búinn að heyra að þar á bæ ætla menn að gera tilraun með að leysa hefðbundnar kennslubækur af hólmi með kyndli. Ekkert nema gott um það að segja og gaman að það skuli vera lífsmark í skólakerfinu. Og það er fleira gott í gangi í Vogaskóla í nýtingu stafrænnar tækni sem við hin megum læra af.

Ég hnaut þó um orðalag í fréttinni sem stuðaði mig dálítið. Það bendir í sjálfu sér ekkert til þess að það sé endilega lýsing á viðhorfum fólks innan Vogaskóla – það getur allt eins verið að blaðamaður hafi sjálfur túlkað hlutina þannig eða þetta komið fram í óformlegu spjalli. En sjáið þetta:

Kindle varð fyrir valinu þar sem spjaldtölvan er einföld, handhæg og hentar eingöngu til lestrar, svo nemendur geta ekki laumað sér á Fésbókina eða leikjasíður. Verkefnið er unnið í samvinnu við Námsgagnastofnun og Skólavefinn.

Hér er búið að taka augljósan ókost á tækinu (kyndillinn er því miður verulega takmarkað tæki) og snúa því upp í kost þar sem það takmarki möguleika nemenda á að „lauma sér“ á leikjasíður eða feisbúkk. Og í þessari málsgrein kristallast dálítið gallinn við notkun upplýsingatækni í skólum.

Í fyrsta lagi er það stórkostlegur misskilningur ef menn halda að skólarnir geti mikið lengur komið í veg fyrir að nemendur „laumist“ inn á aðlaðandi efni á netinu. Annar hver nemandi er kominn með snjallsíma, Android eða iOS, og óformleg rannsókn mín bendir til þess að eftir jólagjafaæðið séu þeir orðnir verulega fáir nemendurnir (á unglingastigi) sem ekki eru komnir með „tölvu“ í vasann sem hæglega má nota til að spila leiki á, fara á feisbúkk og gera það sem hugann lystir.

Skólinn er algjörlega á villigötum ef hann ætlar að halda áfram að taka að sér það hlutverk að skammta börnum rafrænt efni og skera það við nögl. Nú þegar eru allir þessir símar troðfullir af leikjum sem börnin geta „laumast“ í hvað sem skólinn vill. Og hugtakið „leikjasíða“ er deyjandi. Unglingar eru að hætta að nota þær og nota í staðinn öpp. Sem fæst þurfa netsamband.

Í öðru lagi er algjörlega tilgangslaust að halda nemendum frá feisbúkk eða leikjum í námi. Leikir eru stórkostlega vannýtt leið til náms. Og ég fullyrði að næsta bylting í menntavísindum verður að hætta að streitast á móti tækninni og umfaðma hana. Það er leikur að læra. Það á að vera leikur að læra. Það þarf að frelsa nám undan leikleysinu og leyfa börnum að læra í leikjum. Leikir eru frabær leið til náms og við eigum að reyna að nýta okkur það í stað þess að standa á móti því. Það sama má segja um samskiptasíður eins og feisbúkk.

Unglingar eru ekkert öðruvísi fólk en fullorðnir að því leyti að þau þrífast í heimi upplýsingatækni. Ef feisbúkk og leikir eru veruleiki þeirra fullorðnu þá er bæði heimskulegt og ábyrgðarlaust að reyna að svipta unglinga þeim veruleika. Þau þurfa að læra að nota hann.

Vandamálið er ekki unglingarnir og það að þeir „laumist“ eitt eða neitt. Vandamálið er löngu úrelt og steinrunnin kennslutækni og viðhorf. Skólakerfið hefur hunsað upplýsingatæknina. Sem er álíka gáfulegt og að hunsa blýantinn. Vandamálið er líka þetta fangavarðaviðhorf til unglinga. Kennarinn á að halda nemendum sínum á flugi, ekki á jörðinni.

Schoolteacher Ananth Pai Gamifies His Classroom from The Gamification Summit on FORA.tv.

10 merki þess að það er kominn tími á...

2012-02-24T02:05:00.003-08:00

Hér að neðan eru helstu merki þess að það sé kominn tími fyrir þig til að stíga inn í upplýsingaöld í starfi þínu sem kennari.

1. Þú eyðir tíma þínum í búa til/fara handvirkt yfir verkefni sem hafa aðeins eitt rétt svar við hverri spurningu.
2. Þú notar vasareikni til að finna einkunnir.
3. Þú stýrir oftar en ekki því hvað nemendur fást við í tímum, jafnvel niður í blaðsíðutöl og efnisgreinar.
4. Þú notar túpusjónvarp eða geislaspilara í vinnunni.
5. Þú lætur kennslubækur stýra kennslunni. Og þar sem þær duga ekki til notar þú ljósrit.
6. Þú lætur nemendur vinna í tölvustofum.
7. Þú ert oft að endurtaka sömu hlutina.
8. Þú hefur ekki yfirsýn yfir einstök verkefni eða verkefnaþætti, veist t.a.m. sjaldnast hve hátt hlutfall nemenda svarar hverri spurningu rétt.
9. Þú skiptir námshópnum meðvitað eða ómeðvitað í hraðfara, hægfara og aðra.
10. Þú veist að þú heldur aftur af sumum, ýtir á eftir öðrum og sinnir fáum eins og þú vilt.

Allt er þetta til marks um ákveðinn vanda, tímasóun og tregðu. Upplýsingatækni býður ótal leiðir framhjá þessum vanda – og þú getur sinnt starfinu betur, nýtt tímann betur og boðið nemendum upp á betra nám.

Á næstunni mun ég taka dæmi um einfalda notkun tækni til að díla við hvert af þessum vandamálum.

Upplýsingatækni kennarans 5: Fámennir skólar

2012-02-24T02:04:00.007-08:00

Innleiðing upplýsingatækni verður líklega hvergi að meira gagni en á landsbyggðinni. Þar eru fjölmargir fámennir skólar sem liðið hafa fyrir hægagang við innleiðingu tækninnar. Skólar með færri en 100 nemendur eiga í stöðugum mönnunarvanda. Það er illt að treysta á það að í slíkan skóla fáist kennarar með faglegan og fræðilegan bakgrunn til að kenna allar greinar með viðunandi hætti. Hingað til hefur verið litið á fámenna skóla sem vandamál. Og skólar hafa verið lagðir niður og börn eru látin eyða allt að tíu klukkutímum á viku í bílum á leið í og úr skóla. Sameining skóla hefur oft haft í för með sér að sveitir verða menningarlega og félagslega fátækari á eftir.

Upplýsingatækni hefði getað komið í veg fyrir eitthvað af þeim atgervisflótta sem orðið hefur – og hún getur stöðvað þá óheillaþróun sem nú er í gangi. Fámennir skólar henta fullkomnlega fyrir innleiðingu upplýsingatækni og breytt vinnubrögð og hugsun.

Svo fremi að stjórnvöld sjái til þess að skólar og sveitir séu tengd inn á grunnnet upplýsingamiðlunar.

Möguleikarnir eru takmarkalitlir. Það er til þess að gera hagkvæmt að kaupa t.d. iPad eða fartölvu fyrir nemendur í fámennum skólum. Þar sem kennarinn er ekki lengur sá sem þarf að búa yfir þekkingarforðanum og stýra öllum athöfnum nemandans má tryggja mun fjölbreyttara og vandaðra nám en nú er hægt. Þar sem þegar er rætt um sameiningar mætti vel sameina yfirstjórnir skóla og hafa samráð. Einn dag í viku væri hægt að hafa smiðjudag þar sem nemendur í smærri skólum kæmu í stærri skóla og kæmust t.d. í íþróttahús, sundlaug, smíðastofu eða textílmennt. Þar sem nemendur þurfa nú að sækja skóla langar leiðir væri vel hægt að endurvekja gömlu sveitaskólana í samstarfi við eða sem útibú frá safnskólunum. Kennari í einum skóla gæti vel kennt nemendum í öðrum skóla gegnum netið.

Raunar eru litlir landsbyggðarskólar sá angi skólakerfisins sem iðnbyltingarskólakerfið hefur farið verst með en búa yfir mestum möguleikum fyrir skólaþróun á 21. öldinni. Það væri hægt að fækka kennurum töluvert, spara bækur og blöð, akstur og ýmislegt fleira. Í staðinn mætti tryggja nemendum frjálslegt námsumhverfi. Jafnvel henda burtu skólastofunni eins og hún leggur sig. Búa til persónulega, einstaklingsmiðaða vinnuaðstöðu. Nota peningana frekar til að færa börnunum það sem fámennið stendur í vegi fyrir. Í minnstu skólunum gæti það að fækka um einn starfsmann orðið til þess að skólinn gæti orðið hátæknivæddur á innan við ári. Eða að hægt væri að borga utanlandsferð fyrir eldri nemendurna á hverju ári þar sem þeir kynntu sér það sem þeir hafa lært.

Ef vel er á spöðunum haldið verður eftirsótt að vera hluti af fámennum skóla. Sem mun auðvelda skólastjórum að fá hæfasta fólkið og styrkja sveitirnar. Nám barna er stór þáttur í ákvarðanatöku foreldra um búsetu. Kringum skólana gæti jafnvel sprottið nýsköpunar- og nýjungunastarf. Fámennir skólar geta auk þess brúað bilið milli náms og náttúru, skóla og starfs með hætti sem aðrir ráða ekki við.

Það verða ekki stóru skólarnir sem brjóta sér leið undan oki iðnvæðingar. Þeir eru of svifaseinir, of stórir og flóknir. Þeir hafa „fjárfest“ of mikið í úreltri hugmynd um skóla. Það verða litlu skólarnir og nýju skólarnir. Og hugrökku skólarnir. Sérstaklega skólarnir sem hvorteðer eru of litlir til að framleiða á sama hátt og stóru skólarnir gera. Upplýsingabyltingar eru aldrei tími stórfyrirtækja. Stórfyrirtækin horfa lömuð á meðan smærri fyrirtæki eiga sviðið (en geta svo sjálf orðið stór).

Til að þetta megi vera þarf, eins og áður sagði, grunnnet. En að auki þarf námsefni. Og samstarf. Það þarf að endurskoða kjarasamninga og vinnubrögð. Hugsa hluti upp á nýtt. Laga sig að nútímanum. Gera stundatöflur sem eru flæðandi og breytlegar yfir árið. Sinna ákveðnum þáttum öðruvísi en gert hefur verið.

Og við kennarar, námsefnishöfundar, Námsgagnastofnun, menntayfirvöld og aðrir þurfum að taka höndum saman og fóðra hvert annað á námsefni.

Ef einhver kennari les þetta sem telur að hann gæti nýtt sér það sem ég hef verið að gera í náttúrufræði (unglingastig) og íslensku (8.bekkur) þá getur hann sent mér línu. Allt mitt dót er öðrum opið. Ég skal glaður hjálpa til ef ég get. Ef einhver vill ráð um rafrænar kannanir, -innlagnir eða annað getur sá hinn sami sent mér línu. Ef einhver vill ráð um iPad og möguleika á nýtingu slíkra tækja skal ég leiðsegja og koma viðkomandi í samband við rétta fólkið. Ef ég get ekki hjálpað skal ég reyna að finna einhvern sem getur hjálpað.

Og eins, ef einhver sér tækifæri sem ég hef misst af, endilega látið mig vita.

Við þurfum að breyta þessu. Og það hratt.

Upplýsingatækni kennarans 4: forsendur og afleiðingar

2012-02-24T02:04:00.003-08:00

Rétt notkun upplýsingatækni í kennslu skilar margvíslegum ávinningi. Kennslan verður fjölbreyttari og markvissari. Auðveldara er að leyfa nemendum að læra á eigin forsendum og hraða. Við getum frelsað okkur frá skólakerfi iðnbyltingarinnar.

Ég ætla nú að ræða um tvennt sem við getum talað um sem forsendur þess að tæknivæðing skólans geti orðið og mögulegar afleiðingar þess að hún takist vel.

Fyrst verður að nefna tæknihræðslu. Fjölmargir kennarar segjast einfaldlega vera hræddir við tæknina og fákunnandi þegar kemur að beitingu hennar. Og það þarf ekki að koma svo mjög á óvart þegar haft er í huga að kennarastéttin er gömul og illa endurnýjuð. Orðið „tæknihræðsla“ er einfaldlega yfirvarp yfir tæknifákunnáttu. Og í skólakerfi nútímans og framtíðarinnar er fákunnátta um tækni fötlun. Hlutverk kennarans er að undirbúa nemandann undir líf og starf í tæknivæddu samfélagi. Tæknifákunnáttan er aðeins ein tegund ólæsis – og ólæsir kennarar eru erfiður biti að kyngja.

En tækniþekking er ekki allt. Reyndur kennari sem enn er fastur á myndvarpastiginu er á alla máta betri kennari en reynslulaust tæknigúru. Tæknin hefur fyrst áhrif á umbúðirnar, síðan innihaldið. Innihald verður ekki til með flottum umbúðum.

Vandamálið hér – og eitt af grundvallarvandamálum skólakerfisins – er að kennarastarfið er á Íslandi meira í ætt við þjóðveldisöld en nútímann. Kennarar eru óeðlilega og óréttlætanlega einangraðir. Einn kennari, einn námshópur, ein kennslustund.

Af hverju ættu ekki allir að geta svarað í einu?

Lausnin er teymisvinna. Í stað þess að 4 kennarar sinni fjórum námshópum með 25 börnum geta fjórir kennarar sinnt einum 100 manna hópi. Sem síðan er hægt að skipta eftir hentugleikum og þvert á yfirborðskennda mælikvarða eins og almanaksár fæðingar. Þessir kennarar geta haft samráð um vinnuna sína og einn lagt til tækniþekkingu og annar innihald.

Aðeins með því að kennarar vinni saman verður hægt að nota upplýsingatækni af viti í skólum. Því eðli málsins samkvæmt býr mest þekking á innihaldinu hjá öðru fólki en hefur mesta þekkingu á umbúðunum. Og þegar svo er kemur einangrun því til leiðar að kennsla annars ónýtist vegna slaks innihalds – en hins vegna slakra umbúða.

Kennarar í upphafi tæknialdar verða að vinna saman. Öðru vísi er ekki hægt að hnika þessu skólakerfi áfram.

Þetta var fyrri forsendan. Sú síðari er traust og velvild.

Það segir sig sjálft að þegar þú færð nemanda tæki eins og snjallsíma, spjaldtölvu eða bara fartölvu þá lyftir þú möguleikum hans á að missa þráðinn upp í æðra veldi. Nemandi sem á bágt með að einbeita sér hlýtur að eiga erfitt með að standast freistinguna þegar honum er færð heil veröld til að leika sér að. Margir bregðast við þessu með því að setja eftirlitsbúnað í tölvur (t.d. til að skoða og stjórna tölvum nemenda meðan þeir vinna) eða með því að loka á aðgang að öllu nema því sem nemandinn á að vera að gera.

Mín reynsla er að hvorttveggja er óþarft. En til að svo sé þarf tvennt að koma til. Í fyrsta lagi verður að liggja fyrir raunhæf áætlun um vinnu nemandans sem skoðuð er mjög reglulega (vikulega eða oftar). Og í öðru lagi þarf staðblærinn að byggjast á trausti og velvild.

En ég má til með að nefna að slæm reynsla margra kennara af því að hleypa nemendum í tölvur held ég sé fyrst og fremst til komin af því að nemandinn er vanur að hafa sáralítið um nám sitt að segja. Hann ræður engu um hvert stefnt er og megnið af tímanum veit hann ekki einu sinni hvað hann er að læra eða hvað er handan við hornið. Það er ekki við því að búast að nemandi sem aldrei er með í ráðum um nám sitt rati þá leið sem kennarinn vill að hann fari sé leyst af honum ólin.

Það er ekkert við eðli málsins sem gerir það að verkum að valdaflutningur frá kennara til nemanda hafi slæmar afleiðingar í för með sér. Nemendur sem fá völd og er treyst til valda eru nákvæmlega eins og allt annað fólk í sömu stöðu. Stundum reka þeir sig á en oftar verður valdeflingin til þess að þeir njóta sín betur. Kennari þarf ekki annað en að koma fram við nemendur sína af vinsemd og virðingu til að nemendur sýni það sama til baka. Valdastríð milli nemenda og kennara eru vond stríð því kennarinn hefur allan liðsaukann og nemandinn situr uppi með allan stríðsskaðann. Fæstir nemendur batna við það að vera beittir hörðu eða vaktaðir eða agaðir til. Flestir nemendur sýna verulega framför við það að vera sýnd hlýja.

Ég hef séð hörðustu gelgjur breytast í yndislegasta fólk við jafn ómerkilegan hlut eins og að vera boðið með inn á kaffistofu kennara í kökusneið og mjólkurglas. Ég hef séð nemendur sem búið er að gefast upp á og afskrifa sem forherta krimma breytast í ljúflinga við það eitt að talað er við þá eins og menn. Ég hef aldrei séð neinn bættan með hörku eða eftirliti.

Harðstjórar eiga enn minna erindi í kennslu en tæknifatlaðir og ólæsir. Samt er enginn skortur af þeim. Og harðstjórn er oft mistekin fyrir hæfni.

Að því sögðu á kennarinn ekki að vera lufsa. Hann á ekki að láta vaða yfir sig. Og kennari sem sífellt er einn með sama hópnum á mjög erfitt með að viðhalda því jákvæða uppbyggilega andrúmslofti sem nauðsynlegt er til að hægt sé að fara að gera hlutina alminlega. Einangraður kennari er dálítið eins og þreytt, einstætt foreldri. Það er vissulega oft traust og sterk tengsl til staðar en stundum þarf maður breik. Kennarar þurfa að geta bakkað hverja aðra upp og samræmt störf sín þannig að þeir hafi væntumþykjuna og virðinguna í fyrirrúmi. Og kennari sem illa er upplagður eða brestur þrek til að díla við eitthvað á því augnabliki sem þarf getur þá tekið sér hvíld og aðrir hlaupið inn í staðinn. Nemandi sem þarf stuðning hefur um nokkra kennara að velja.

Meðan komið er vel fram við börn og þau efld til að ráða sem mestu sjálf og verk þeirra dæmd en ekki hver einasta mínúta hverrar einustu stundar – þá þarf ekki að hafa áhyggjur af flóttaleiðum inn í sýndarveruleika upplýsingatækninnar. Þvert á móti getur tæknin einmitt orðið til þess að nemandinn þarf sjaldnar að sóna út. Því sá sem maður missti inn í tölvu lærir ekkert meira við það að missa tölvuna. Hann hverfur bara út um gluggann eða inn í hausinn á sjálfum sér í staðinn.

Það að nemendur myndu misnota tæknina, sækja einhvern viðbjóð eða skemma tækin og tólin – er verulega ofmetið. Nemendur gera helst svoleiðis ef þeir upplifa sig í einhverju reipitogi við þá sem skammta þeim tækin. Þeim finnst voða fyndið að snúa skjánum eða fikta í einhverjum stillingum sem gera kennarann alveg ringlaðan. En nemendur hafa alla tíð krotað dónaskap innan á baðhurðir og á skólaborð án þess að nokkrum hafi dottið í hug að æskilegt væri að skammta notkun blýanta. Þegar nemandi vinnur spjöll á tækninni er það merki um að eitthvað sé bogið við samband hans við tæknina og kennarana. Þar sem sambandið er heilbrigt eru nemendur hjálpsamir og úrræðagóðir – ekki undirförlir og svikulir. Og heilbrigt samband í námshópum er svo mikilvægt markmið að enginn kennari ætti láta þess ófreistað að byggja það upp. Það er auðveldara en maður heldur.

En þar fyrir utan þá er t.d. iPad þeirrar náttúru gæddur að möguleikar nemandans til að fikta eru verulega takmarkaðir. Kennarinn geymir lykilorðið sem nemandinn þarf til að breyta hlutum. Ef einhver sækir í einhvern dónaskap á netinu dílar maður við það eins og gaurinn sem hangir í kynfræðslubókinni á bókasafninu. Maður kennir honum að sumt á stundum við og stundum ekki.

Tilgangur upplýsingatækni er ekki að fikta í flottum og dýrum græjum og finna til sín. Tilgangurinn er að gera starfið skilvirkara og fjölbreyttara. Brjóta upp áratugagamla stöðnun sem þrátt fyri góðan vilja hefur verið seinyfirunnin. Ritað mál færði vald og tækifæri upp í hendurnar á venjulegu fólki frá sérfræðingunum sem áður skömmtuðu þekkinguna. Upplýsingatæknin er næsta skref. Hún gerir allt auðveldara ef henni er rétt beitt. Og kennarar ættu að fagna þessu sérstaklega vegna þess að í fyrsta skipti verður virkilega raunhæft að nota tímann til uppbyggilegra hluta.

Það tekur innan við sekúndu að leita að orði í leitarvél. Það getur tekið þrjátíu sinnum lengri tíma að fletta því upp. Það tæki óratíma að leita í bók að öllum tilvikum þar sem ákveðið nafn eða orð kemur fyrir. Það tekur enga stund með notkun tækninnar. Það þarf ekki lengur að skammta nemendum efni og halda aftur af þeim. Það verður ekkert erfiðara að sinna 30 nemendum á 30 mismunandi stöðum en öllum á sama stað.

Það eru ekki allir á sama „stað“ þótt þeir deili sama rými

Ég þarf ekki einu sinni að telja upp alla möguleikana þeir eru augljósir.

En það sem er augljósast eru leiðirnar til að brúa bilið milli tækninnar og veruleikans. Nemendur geta málað, smíðað, byggt – og allan tímann verið í sambandi við kennarann. Sjáið bara möguleikana eins og í notkun iPad eða iPhone og Locatify-appsins (sem er íslenskt). Þar nýtist staðsetningarbúnaður tækisins þannig að nemendur geta þvælst um umhverfi skólans eða út um allt í skólaferðalögum og tækið vísar þeim á tiltekna staði og segir þeim frá þeim eða felur þeim verkefni.

Smátt og smátt geta nemendur ekki aðeins unnið verkefnin sín fjölbreyttari hátt heldur líka hraðar. Og þá er lag til að gera það sem aldrei hefur unnist tími til: að sinna öllum vanræktu hliðunum á námskránni. Að fara út. Gera eitthvað með höndunum. Syngja. Spila á hljóðfæri. Fara í fjós eða bíó. Víkka út sjóndeildarhringinn og reynsluheiminn. Máta námsefnið við veruleikann.

Tækninni er nefnilega ekki stefnt til höfuðs fjölbreyttri, lifandi kennslu. Henni er stefnt til höfuðs einstrengingslegu, bókamiðuðu, ofstöðluðu iðnbyltingarnámi.

Er eitthvað því til fyristöðu að nemendur fái svona aðstöðu?

Við fórnum engu sem er þess vert að bjarga með því að stíga skrefið.

Upplýsingatækni kennarans 3: Öpp og iPad.

2012-02-24T02:03:00.007-08:00

Öpp

Hér ætla ég aðeins að skoða þá möguleika sem felast í notkun „appa“ til hagræðis fyrir nemandann og kennarann. Ég mun halda mig við iOS-öpp (fyrir iPad og iPhone) því ég hef ekki kynnt mér Android eða önnur stýrikerfi jafn vel.

Það eru nefnilega ekki einstakar bækur sem kennarar eru ráðnir til að kenna. Þeir eru ráðnir til að ná tilteknum markmiðum.

Skoðum dæmi um markmið í námskrá og leiðir til að ná þeim með öppum í stað þess að nota hefðbundnari kennsluaðferðir.

Hér má sjá upphaf lista um lokamarkmið náms í ensku:

Hér langar mig að benda á dæmi um sitthvort appið sem nota mæti til að ná þessum markmiðum bærilega.

Hið fyrra heitir Press Reader og er ókeypis. En með því má sækja dagblöð frá öllum heimshornum og á fjöldanum öllum á tungumálum. Þarna eru meira að segja íslensku blöðin. Þegar maður sækir forritið fær maður ókeypis 7 (minnir mig) eintök af áskriftarblöðum (ég sótti t.d. Moggann daginn sem fréttin um spjaldtölvurnar birtist). En megnið af blöðunum má sækja ókeypis og jafnvel fá áskrift að. Í fljótu bragði sýnist mér ennfremur að ekkert væri því til fyrirstöðu að nota appið sem áskriftarapp fyrir íslensk blöð fyrir skóla eða hvern sem er. Menn þyrfti bara að gefa út rafræna útgáfu og skrá hana þarna inn.

Góður ensku- (eða dönsku-)kennari gæti hafið hvern morgun á því að glugga í blöðin. Jafnvel beðið nemendur að kíkja í þau og sjá, hvort eitthvað markvert væri að frétta. Nemendur gætu svo lesið upp úr blöðunum eða gert eitthvað sniðugt eins og enskt/danskt fréttakviss eða eitthvað annað.

Næsta app er hreinlega iBooks, það er líka ókeypis.

Inn í það má senda rafbækur og lesa þær á skjánum. Sjálfum finnst mér ögn betra að lesa af Kindle-lesaranum (líka ókeypis) en það er ekki stór munur.

Bækurnar getur maður sent nemendunum með tölvupósti eða sótt í bókabúð Apple. Þar fann ég t.d. bókina Visit to Iceland eftir Idu Pfeiffer sem lýsir Íslensku samfélagi um miðja 19. öld. Í lok bókarinnar er ensk þýðing á Gunnarshólma (halló, samþætting við samfélagsfræði og íslensku!). En auðvitað má sækja nýrri og eldri bækur, allt eftir þörfum – og sæmilega klár kennari getur búið til sínar eigin (jafnvel með hljóðupplestri og hreyfimyndum) sem nemendur geyma í rafrænu bókahillunni sinni.

Og í enskukennslu kemur sér vel að ef nemandi skilur ekki orð þá nægir að halda fingri á orðinu og skýring kemur upp. Ef hann þekkir ekki nafn heldur maður fingri yfir nafninu og manni er boðið að gúgla það eða fletta upp á Wikipediu.

Skoðum íslensku:

Fyrstu tvö markmiðin þar lúta að framsögn og flutningi. Til að styðja við það er fjöldinn allur af öppum. Einfaldast er auðvitað að búa til lokaða Youtube-rás þar sem nemandinn setur inn upptökur af eigin flutningi. iPaddinn er með tvær innbyggðar myndavélar og appið flytur myndbönd inn á Youtube með afar einföldum hætti. Ef kennarinn (og foreldrar) hafa aðgang að Youtube-rás nemandans getur nemandinn skilað þar inn til námsmats fjölbreyttum verkefnum – þar á meðal í framsögn.

Nemandinn getur líka sent myndbandið sem viðhengi til kennarans í tölvupósti.

Skoðum stærðfræði:

Ég er, og hef lengi verið þeirrar skoðunar að frumþáttun sé gríðarlega mikilvæg. Miklu mikilvægari en margföldunartaflan t.a.m. Það er að mínu mati mjög æskilegt að nemendur hafi þáttun á valdi sínu til að hindra að stærðfræðin við lok grunnskóla og byrjun framhaldsskóla verði verði mönnum fjötur um fót. Nema hvað, ég hef enn ekki séð einfaldari og átakslausari aðferð við að kenna þáttun en appið Factor Samurai (ókeypis).

Það er leikur í ætt við Fruit Ninja og snýst um að höggva í sundur allar aðrar tölur en frumtölur. Ef maður heggur t.d. töluna 25 þá brotnar hún í 5 og 5. Ef maður heggur í 5 þá missir maður líf. Smátt og smátt verður nemandinn eldfljótur að þátta tölur.

Og fyrir þá sem farnir eru að fást við þyngri útreikninga er til fullt af öppum sem þátta tölur fyrir þig. Sem og öpp sem breyta á milli mælieininga eða þýða á milli talnakerfa. Það er nóg af stærðfræðiöppum, það er nokkuð ljóst.

Samfélagsfræði?

Hér er til alveg hreint magnað app. Timeline Eons (ókeypis).

Með því er hægt að klípa og strjúka sér leið frá upphafi alheims til áætlaðra endiloka sólkerfisins (og lengra). Appið er mjög myndrænt og fjölnota. Og þekkingarforðinn stækkar sífellt. Með því að slá inn „homo sapiens“ var ég strax kominn á sporið.

Það væri ekkert því til fyrirstöðu að samþætta enskukennslu og samfélagsfræði í einstökum atrennum. En stærsti kosturinn er auðvitað sá að ákveðnir nemendur halda áfram að grúska og nema af appi eins og þessu og eru ekki háðir talfærum kennarans upp á að afla sér þess sem vekur áhuga þeirra.

Náttúrufræði og umhverfismennt

Helsti kosturinn við öpp í náttúrufræði er möguleikinn á nýjustu gögnum. Það er hægt að lyfta iPaddinum upp og fá mynd af stjörnuhimninum sem fylgir þér ef þú snýrð þér. Þannig getur þú borið það sem þú sérð úti saman við upplýsingarnar í appinu sem segir þér hvaða stjarna er hvað.

Ég er sjálfur doldið skotinn í ögn nördalegum og ósexí öppum eins og Artic Watch (ókeypis)

eða einhver af þeim fjölmörgu (ókeypis) veðurathugunaröpp sem í boði eru.

Með slíkum öppum fá nemendur samhengi og nýjustu upplýsingar. Slík öpp eru til hundruðum saman. Sum skrá veðrið, önnur vatnsforða eða heimskautaís, enn önnur jarðskjálfta. Og svo mætti lengi telja.

Ekki eitt af öppunum sem hér eru nefnd kosta pening. En maður þarf að vera bæði blindur, heyrnarlaus og verulega fúllyndur til að sjá ekki hvílíka yfirburði tæki eins og iPad hefur yfir kennslubækur. Auk þess er tækið meðfærilegt, með innbyggðar myndavélar, hljóðnema, staðsetningarbúnað (gps) og hreyfiskynjara. Sem veitir því margvíslegt forskot á hefðbundar tölvur. Loks er það svo einfalt í notkun að sonur minn (15 mánaða) kann á því grunntökinn og sonur samkennara míns (á leikskólaaldri) kann að hringja í ömmu sína á Skype ef mamma leggur frá sér tækið.

En ég vil þó árétta eitt. Ég lít fyrst og fremst á hlutverk tækja eins og iPad að frelsa okkur frá skólaborðunum og skólabókunum. Ég mun síðar nefna hvernig upplýsingatæknin getur skapað tíma og rými til að brjóta sér leið út úr kennslustofunni og út í veruleikann. Sýndarveruleiki upplýsingartækninnar er að mínu mati markvissasta leiðin til að brjóta niður sýndarveruleika skólastofu iðnbyltingarinnar. En þar erum við því miður flest enn stödd í skólum landsins.

Upplýsingatækni kennarans 2: Endurtekningin

2012-02-24T02:03:00.003-08:00

Endurtekningin.

Ein meginástæða þess að ég fór að halla mér að upplýsingatækni er endurtekningin. Hræðilega mikið af tíma kennarans fer í að endurtaka sömu hlutina í sífellu. Og það er líklega meginástæða þess að kennsla hefur þróast sem raun er. Námshópar margra nemenda sem allir snúa eins og horfa allir í sömu átt eða á sömu blaðsíðuna er fyrst og fremst tímasparnaðarráð. Það er tuttugu og fimm sinnum fljótlega að segja eitthvað einu sinni en að segja það tuttugu og fimm sinnum.

En jafnvel í „bestu“ bekkjum eru aldrei allir mótttækilegir í einu. Og endurtekningin er raunveruleiki kennarans. Hann kennir sama hlutinn aftur og aftur og aftur og aftur ... þar til hann annað hvort verður að færibandavélmenni eða gerir eins og ég og leitar leiða til að spara tímann.

Það sem kallað er einstaklingsmiðað nám er martröð að þessu leyti. Ég hélt ég yrði ruglaður þegar ég byrjaði að kenna í opnu kerfi og uppgötvaði mér til hryllings að frelsi nemenda til að stjórna ferðinni þýddi í raun að ég yrði spurður um sama hlutinn fimmtíu sinnum. Og það gilti um fimmtíu hluti. Brátt leið mér eins og blóðknúinni uppfléttivél þar sem ég rauk á milli nemenda og reyndi að „afgreiða“ þá eins hratt og ég gat. Fyrr eða síðar grípur maður til þess ráðs að láta „spyrja sessunaut.“ Sem er ágæt aðferð í sjálfri sér – en samt verri en að láta nemendur bara læra saman til að byrja með. Nemandi sem búinn er að ná tilteknu atriði græðir takmarkað á því að vera að eyða tíma sínum á að útskýra það fyrir öðrum.

Upplýsingatækni er enn sem komið er það eina sem ég hef fundið sem getur raunverulega stuðlað að einstaklingsmiðuðu námi. Aðall upplýsingatækninnar er að upplýsingar eru til reiðu. Hver getur kallað þær fram þegar hann þarf.

Málið við að kennarinn sé sífellt að mata nemandann á upplýsingum – eða það sem verra er hjálpa nemandanum – er að nemandinn lærir að læra ekki. Í fyrsta lagi hvetur það til þess að hann sitji óvirkur með handlegg upp í loft í hvert skipti sem eitthvað reynir á. Og í öðru lagi ýtir það undir tilfinningu nemandans að það sé vandamál kennarans að nemandinn skilji. Það er ekki óalgengt að nemendur séu verklausir meðan kennarinn sinnir öðrum og neita svo að skilja nokkurn skapaðan hlut þegar kennarinn loks kemur.

Og með fullri virðingu þá er það ekkert nám þegar kennarinn stendur yfir nemanda og kinkar kolli þegar nemandinn loks, seint og um síðir, segir: „Á ég semsagt að nota sinnum?“

Á netinu er sægur upplýsinga sem nemendur þurfa að geta nýtt sér og leitað að. Nútímamaðurinn hefur mörg ráð með að afla sér fanga. Ef maður veit ekki hvað enskt orð þýðir gúglar maður það og sér svo niðurstöður úr myndaleit. Ef maður er ekki viss um beygingu orðs í íslensku lætur maður beygingarvélina beygja hana fyrir sig. Ef maður er óviss um y eða i gúglar maður bæði og sér hvort skilar fleiri/áreiðanlegri niðurstöðum. Þurfi maður að vita hvað 34 x 39 er gúglar maður 34*39. Ef maður þarf að breyta milli eininga notar maður gúgl. Svona má halda endalaust áfram.

Nemendur geta aflað sér upplýsinga á mun skilvirkari hátt með því að hafa greiðari aðgang að tölvum en kennara. Og þótt það sé fljótlegra að láta segja sér svörin en að leita þeirra sjálfur þá hefur slíkt nám afar takmarkaðan tilgang.

Kennarar geta líka sett efni inn á netið og haft það þar til reiðu. Síðan ég setti málfræðina hjá 8. bekk inn sem myndbönd á Youtube hef ég ekki fengið eina einustu spurningu um málfræðilegt atriði frá nemanda sem er að leysa málfræðiverkefni. Menn horfa bara aftur á viðkomandi myndband. Ef það klikkar biðja þeir sjálfir nemandann á næsta borði að útskýra fyrir sér.

Smátt og smátt verður nemandinn fær um að bjarga sér sjálfur og tekur yfir þennan hluta sem hefur verið mjög umfangsmikill. Skyndilega hefur kennarinn heilmikinn tíma sem hann hafði ekki áður. Og við þann tíma má gera það sem maður vill. Semja námsefni. Taka litla hópa í innlagnir. Auka undirbúning (ef kennarar starfa í teymum). Hafa hópvinnu. Fara út. Vinna verklegt. Skapa.

Upplýsingatækni gerir mönnum kleift að hafa 25 nemendur á 25 mismunandi stöðum í einu. Og ef skólinn notar t.d. Feisbúkk til upplýsingamiðlunar geta m.a.s. allir þessir 25 verið að spjalla saman á meðan. Kennari getur byrjað og lokið kennslustund með hópskilaboðum. Nemendur geta sent spurningar á FB eða sett fyrirspurnir á vegg sem aðrir nemendur svara.

Og trúið mér, það er mun auðveldara að fylgjast með því hvort nemandi er að skila þeirri vinnu sem hann á að skila en að fylgjast með því hvort hann heyrir það sem verið er að segja við hann. Og ef hann skilar vinnunni og hún er í samræmi við þarfir hans og getu, hvað er þá að því að hann skelli sér af og til í Angry Birds eða Farmville?

Gæti verið að ein af ástæðum þess hve illa framhaldsskólanemum og háskólanemum gengur að aga sig til að nota kennslustundir sé sú að þeir hafi ekki fengið að læra að samþætta tölvunotkun og nám? Að þeir hafi tamið sér netnotkun sem er á skjön við þarfir lærandi og vinnandi fólks?

Eða að kennarar eru enn að sóa tíma þeirra í gamaldags kennslu?

Heldur einhver að hægt sé að aðskilja nám og tölvunotkun mikið lengur?

Ekki ég. Meira að segja lítil börn eiga að læra að nota upplýsingatækni og njóta hennar. Það á ekki að halda þeim frá tölvum. Þær eiga að verða sjálfsagður hlutur. Og það á að horfa á námsframvind í stað þess að stýra hverri mínútu.

Upplýsingatækni kennarans 1

2012-02-24T02:02:00.004-08:00

Margir kennarar eyða miklum tíma í að fara yfir verkefni og námsbækur. Ég var einn þeirra. En í dag hef ég sett mér þá reglu að prófa ekkert á pappír ef ég er að leita að einu tilteknu svari við hverri spurningu. Og ég nenni ekki lengur að eyða tíma mínum í að telja og reikna. Ég nota hann frekar í að þróa kennslu og ígrunda niðurstöður. Í síðasta pistli nefndi ég tíu merki þess að menn væru að missa af upplýsingatækni í störfum sínum. Skoðum nú þrjú þeirra:

1. Þú eyðir tíma þínum í búa til/fara handvirkt yfir verkefni sem hafa aðeins eitt rétt svar við hverri spurningu.
2. Þú notar vasareikni til að finna einkunnir.
8. Þú hefur ekki yfirsýn yfir einstök verkefni eða verkefnaþætti, veist t.a.m. sjaldnast hve hátt hlutfall nemenda svarar hverri spurningu rétt.

Í fyrsta lagi geta flestir kennarar í dag fengið aðgang að Stoðkennaranum, Skólavefnum, Námfús eða öðrum vef sem hannaður er utan um námsefni. Eins geta kennarar nýtt sér námsframvindu í Mentor. Nú eða notað Moodle.

Ég kann best við að nota fjölbreyttar aðferðir. Fyrir það fyrsta held ég utan um mitt námsefni á einum stað þar sem nemdur eiga góðan aðgang að því og þurfa ekki að nota lykilorð. Ég nota Facebook.

Mér finnst það fínt. Nemendur eru þar oft og iðulega og samskiptin eru greið. Þeir þekkja formattið, kunna að nota síðuna og eru í miklum samskiptum sín á milli.

En Facebook er bara skel.

Námsefnið set ég á bloggsíður eins og þessa hérna. Ég gæti eins sett námsáætlanir. Og þegar kemur að hefðbundum könnunum finnst mér mjög gott að nota rafrænar kannanir. Proprofs heitir ein slík síða, önnur heitir Yapaca. En sú sem mér hefur fundist tryggust og traustust heitir ThatQuiz – og er ein af elstu svona síðunum. Hún er ókeypis og mun alltaf vera það, ólíkt t.d. Proprofs.

Það eru auðvitað miklu fleiri síður í boði og hlutirnir gerast hratt. Ég er t.d. að fikra mig áfram í splunkunýja átt en fjalla her fyrst og fremst um það sem ég hef verið að gera sem reynst hefur vel.

Nema hvað, ég stofnaði mér aðgang að ThatQuiz og bjó til námshóp. Ég peistaði bara nafnalistann úr Mentor og þurfti lítið að snyrta til. Ég kaus að gefa hverjum nemanda lykilorð að verkefnunum.

Síðan samdi ég innlagnir og tók upp á SmartBoard (sem er með möguleikann innbyggðan). Áður en ég lærði alminlega á SmartBoard og við náðum að tengja hljóðnema við þá notaði ég teiknibretti og tók upp skjámynd af tölvunni minni með forritum eins og ScreenFlow og iShowU. Núorðið finnst mér betra að taka upp á SmartBoard sem þjappar myndböndunum í frábærlega góða upplausn og ég hendi þeim svo á Youtube.

Ég bý svo til verkefni úr efni innlagnarinnar á ThatQuiz. Ég nota ýmist krossapróf (með nokkrum opnum spurningum) og verkefni þar sem nemendur para saman.

Hvert verkefni á ThatQuiz fær kóða sem vísar á það. Eins get ég boðið nemendum á sérstaka síðu þar sem þeir sjá öll verkefni sem þeim standa opin eða sett hlekk á einstök verkefni. Ég hef kosið að nota Blogger til að para saman innlagnir og verkefni.

Ekkert af þessu krefst neinnar tölvuþekkingar sem slíkrar. Þetta er allt voðalega blátt áfram. Ég kíki svo inn á ThatQuiz til að fylgjast með verkefnavinnu nemenda. Ég get valið um mismunandi framsetningu upplýsinga.

Og ég fæ nákvæma frammistöðulýsingu ef ég smelli á heiti verkefna eða nemenda. Með upplýsingum um allt frá því hvaða svör nákvæmlega viðkomandi gerði rangt yfir í hve margar sekúndur fóru í að leysa hvert verkefni. Eins get ég séð hve margir og hvaða nemendur gerðu hvaða villur í einstökum verkefnum.

Þarna sé ég í einni svipað hvernig nemendur eru að standa sig. Hve mikið þeir eru að vinna og hvenær og hversu mikið er að skila sér inn.

En ég get ekki stillt mig um að nota Excel eða töflureikninn í GoogleDocs til að skoða málin enn betur.

Ég hef hingað til farið yfir öll skrifleg próf með Excel. Ég fer svona að því:

1. Ég safna prófum saman í lok próftíma í þeirri röð sem nemendur skila þeim.

2. Ég opna Excel.

3. Á lóðrétta ásinn set ég eftirfarandi [bekkur][nafn].

4. Á lárétta ásinn set ég efst stikkorð til að minna mig á rétt svör og þar fyrir neðan vægi spurningar.

5. Síðan set ég inn stig fyrir rétt svör og 0 fyrir röng svör. Þetta get ég gert orðið ansi hratt og þetta er sambærilegt við að fara yfir með rauðum penna.

6. Þegar því er lokið byrja ég að föndra. Ég reikna einkunn hvers nemanda og meðalfjölda stiga á hverja spurningu.

Ég nota að sjálfsögðu grimmt flýtileiðir eins og [Ctrl+r] og [Ctrl+d]. En fyrir utan það þá nota ég föllin [=SUM] og [=AVERAGE] og fátt annað. Ekkert sem maður getur ekki lært á 30 mínútum eða svo frá grunni.

7. Nú er ég kominn með upplýsingar um gengi nemenda á hverri einustu spurningu prófsins, einkunn hvers nemanda og meðaleinkunn námshópsins. Í viðbót við þetta reikna ég gjarnan eitthvað af eftirtöldu:

a) Meðaleinkunn drengja & meðaleinkunn stúlkna [=AVERAGE(og smelli á einkunnir allra drengjanna eða stúlknanna og geri kommu á milli einkunna)]

b) Meðaleinkunn fyrstu 10 sem skiluðu prófi, næstu 10 og svo koll af kolli [=Average(og vel tíu reiti í einu)]

Af myndinni álykta ég að ákveðnir nemendur með háar einkunnir séu í hættu á tímahraki.

c) Meðaleinkunn árganga.

d) Meðaleinkunn námsþátta.

Þetta síðasta gjörbreytti kennslulagi mínu. Ég hef viljandi í prófum hluti út um allt. Það koma ekki allar spurningar í sömu röð og nemandinn lærði efnið. Og ég blanda hlutum saman. Þegar ég er kominn með allar einkunnir skoða ég einstaka námsþætti.

Þá finn ég t.d. meðaleinkunn úr spurningum um fallorð eða kraftfræði eða einn tiltekinn kafla. Þá sé ég oft mun sem ég var ekki meðvitaður um. Sem dæmi er þetta:

Á síðasta náttúrufræðiprófi var sáralítill munur á milli námsþátta. En hann var þó greinilegur. Þegar ég skoðaði þær 3 súlur sem hæstar voru tók ég eftir að sú fyrsta var úr kaflanum sem ég vissi fyrirfram að var þyngstur og tyrfnastur. En hinar tvær voru úr köflum sem voru byggðir utan um sögur af fólki og afrekum þess. Ég ályktaði tvennt: Þegar um er að ræða erfiða kafla hef ég tilhneigingu til að auðvelda spurningarnar á prófum eða hafa þær fáar & þegar ég kenni með sögum af fólki kemst það betur til skila.

Hvorttveggja er augljóst eftir smá íhugun eftir að ég sé gögnin fyrir framan mig.

Ég þarf því að þyngja spurningar úr þungu efni og hætta að hlífa börnunum við því og halda áfram að segja börnunum sögur.

Allt svona er mikilvægt fyrir þróun mína sem kennari og til að ég batni í starfi.

8. Að prófa breytur...

Þegar maður hefur vanið sig á notkun upplýsingatækni fer maður að stýra starfi sínu öðruvísi. Hér má t.d. sjá þarsíðasta stóra náttúrufræðipróf og einkunnamun kynjanna:

Stelpur voru áberandi hærri. Ég hugleiddi þetta og ákvað á þessari önn að gera örlitla breytingu. Ég glósaði öðruvísi á töfluna í tímum. Í stað þess að skrifa þar glósur teiknaði ég meira og hafði minni texta. Þegar ég reiknaði út meðaleinkunnir kynjanna að þessu sinni sá ég að kynjamunurinn var horfinn:

Meðaleinkunn stráka var 7.98 og stelpna 7.97.

Þá skoðaði ég hvernig þessi munur endurspeglaðist í árgögnum og tók eftir því að vissulega hefur myndrænni kennsla skilað sér í betri árangri drengja.

- - -

Allir áhugamenn um Excel sjá að ég er algjör amatör. Ég henti inn auka súlu því mér gekk djöfullega að fá y ásana á myndritunum til að vera eins og þeir eiga að vera. Enda er það ekki hæfni mín í Excel-forritun sem gerir mér kleift að þróast í starfi. Það er sú staðreynd að þetta er ofsalega auðvelt. Og þegar maður hefur unnið þetta einu sinni þá er þetta svotil sjálfkrafa næst.

Á meðan gamli-ég stritaði við að skrifa stig með rauðum penna á spássíur og reikna síðan saman stigin (með sívakandi tilfinningu um að ég væri að reikna vitlaust) þá slær nýi ég inn stig í reiti í Excel sem síðan reiknar allt sem ég vil vita. Detti mér í hug að athuga eitthvað þá geri ég það.

Og allt tekur þetta styttri tíma en að skrifa það á blað.

- - -

Áður en ég fór að vinna svona var ég í myrkri. Ég hafði vissulega tilfinningu fyrir ýmsu en ekki yfirsýnina sem felst í að nota upplýsingatækni við námsmat.

Og eftir að ég fór að hafa kannanir meira og minna rafrænar og innlagnir líka þá hef ég enn betri tíma til að ígruna vinnuna mína, semja kannanir, innlagnir og greina stöðu einstakra nemenda og kennsluhátta.

Nemendalýðræði í Hogwarts

2012-02-24T02:01:00.003-08:00

Við unglingadeildina okkar í Norðlingaskóla hefur í tvo vetur verið starfrækt námsnefnd. Kosið er í nefndina samhliða kosningum í nefndir og ráð. Í nefndinni sitja nemendur og fulltrúar kennara og taka ákvarðanir um námið. Hafa verður í huga að í Norðlingaskóla er ekki óeðlilegt að stundaskrá breytist 3-5 sinnum á vetri og kennslan er mjög breytileg frá einu stundarskrártímabili til annars.

Meðal þess sem ákveðið var í samráði við námsnefnd á þessu skólaári var að prófa eitt tímabil að gefa frjálst hvort nemendur væru í skólanum frá 8-2 eða 9-3 þegar mesta skammdegið skall á. Í nokkrar vikur komu nemendur ýmist klukkan átta eða níu í skólann og fóru heim klukkan tvö eða þrjú (nema þegar þeir voru í vali). Við könnuðum tiltækið í upphafi og enda tímabilsins og niðurstöðurnar lofa góðu. Þetta er eitthvað sem við munum gera aftur og jafnvel fara með lengra.

En ein hugmynd poppaði upp í fyrra en komst ekki á dagskrá fyrr en nú á dögunum. Nemendur vildu að skólinn breyttist í Hogwarts. Þess vegna var það að síðasta mánudag hætti Úllónolló (unglingadeild Norðlingaskóla) að vera til og í staðinn tók við Hogwarts. Áður höfðu sérfræðingar um Harry Potter í námshópnum tekið sig til og lesið námskrárnar og stungið upp á verkefnum. Einn hópur kom fram með þá hugmynd að nemendur semdu og útskýrðu galdraþulur á dönsku. Annar stakk upp á því að við brugguðum galdraseyði. Tveir nemendur hönnuðu persónuleikapróf sem skipti krökkunum niður á vistir.

Kennslurýminu var skipt í fimm hluta. Almennt rými og fjórar vistir. Í frímínútum fara menn í sína vist og skreyta og skiptast á upplýsingum um verkefni þess dags. Kennarar ganga um klæddir í búninga og heita ekki lengur sínum nöfnum heldur Professor Snape, Mr. Filch eða eitthvað frumsamið. Nemendur eru í hvítum skyrtum með lituð bindi. Gefin eru stig fyrir frammistöðu og refsistig ef mönnum verður á.

Þetta er alveg fáránlega gaman.

Það skemmtilegasta er sú staðreynd að við kennararnir leyfðum nemendum að stjórna ferðinni. Þau sömdu kennslustundir. Þau réðu þessu. Við leikum þeirra leik.

Það er nefnilega löngu kominn tími á þá hugmynd að kennarar eigi að handstýra hverjum einasta nemanda hverja einustu mínútu. Stundum er barasta ágætt að stíga til hliðar og leyfa nemandanum að nema. Og reyna að hafa gaman að þessu.

Gamalt og nýtt

2012-02-24T02:00:00.003-08:00

Skólinn stendur frammi fyrir tveim grundvallarverkefnum. Verkefnum sem verður að vinna. Verður að vinna hratt.

Í fyrsta lagi þarf að koma skólanum inn í tækniöld. Hætta að draga lappirnar og stökkva á þá möguleika sem tæknin býður upp á. Það er svo fjölmargt sem tölvur gera betur en pappírsbækur eða talandi kennari. Þar eiga tölvur að taka við. Það er svo fjölmargt sem talandi kennari getur gert betur en tölva. Hann á að einbeita sér að því.

Það má eiginlega kalla það smáskammtanám – námið þar sem kennarinn (með hjálp kennslubókarinnar) skammtar stórum hópum nemenda sömu þekkinguna. Smáskammtanám á að heyra sögunni til á upplýsingaöld.

Hitt sem verður að gera (og ég hef oft bent á) er að það verður að fara í markvissar björgunaraðgerðir. Sú árátta að læsa alla þekkingu inni í bókum og kollum kennara hefur orðið til þess að þekkingin hverfur þegar kennarar hverfa og kennslubækur úreldast. Kennslubækur, en þó sérstaklega gamlir kennarar, eru gullnámur þekkingar, innsæis og reynslu sem enginn virðist hafa sérstakan áhuga á að nýta sér. Kennarinn hættir og dýrgripir sem tók áratugi að fága sitja eftir sem dauf skíma í minningum nemenda þeirra.

Það þarf að umbylta tækninni og gera þekkinguna aðgengilega og handhæga – og það þarf að sækja þekkingu gömlu kennaranna. Það að vanrækja hið fyrra mun aðeins tefja fyrir sjálfsögðum umbótum. Það að vanrækja hið síðara er ófyrirgefanlegt og óafturkallanlegt.

Í dag er ég glaður...

2012-02-24T01:59:00.006-08:00

Stórkostlegri Harry Potter smiðju er lokið í Norðlingaskóla. Hún er komin á harða diska sögunnar á fleiri en einn hátt.

Unglingar eru stórkostlega vanmetnar auðlindir. Ég er sannfærður um að þegar unglingar rekast á veggi er það oftar en ekki veggur sem einhver fullorðinn reisti þar sem engin sérstök þörf er fyrir vegg.

Mig langar að skora á alla kennara þarna úti að íhuga vandlega nauðsyn þess að rjúfa einangrun einstakra kennara og vinna saman í hópum. Að leggja niður drottnandi samband nemanda og kennara og efla nemendur til frelsis. Að hætta að skamma unglinga til að halda þeim á réttri leið – og hvetja þegar vel gengur. Láta nægja að stilla upp stöðu sem auðveldar sigra.

Ef einhver er að kenna unglingum sem þykir ekki beinlínis vænt um nemendur sína (í alvöru, ekki á yfirborðskenndan skyldubundinn hátt) og ekki þykir mikið til þeirra koma – þá er hann ekki í réttu starfi.

Það eru ekki alltaf jólin. Auðvitað ekki. En ef aðeins brot af þeim tíma sem fer í að byggja veggi færi í að gera eitthvað uppbyggilegt og gott – þá myndu skólar skapa hamingjusamar, sjálfsöruggar, heiðarlegar og kærleiksríkar manneskjur í miklu meiri mæli.

Allt annað eru aukaatriði.

iPad verkefni í grunnskóla

2012-02-24T01:59:00.003-08:00

Ég á ykkur, lesendum mínum, gjöf að gjalda. Eftir að ég skrifaði reiðipistilinn um að kerfiskarlar hefðu tæklað okkur unglingakennarana í Norðlingaskóla og stöðvað í að hefja þróunarstarf með spjaldtölvur tókuð þið ykkur til og dreifðuð færslunni út um allt. Það sem gerðist næst var að sú saga komst á kreik að Norðlingaskóli væri að hefja notkun á iPad í kennslu. Og þegar sú saga var komin af stað fór fólk að setja sig í samband við okkur hvaðanæva að. Þá rann upp fyrir okkur ljós að það væri meira en nægur grundvöllur fyrir svona verkefni. Eftir það var ekkert annað að gera en að girða okkur í brók og herja á kerfið. Og þá kom auðvitað í ljós að í kerfinu voru valdamiklir menn sem höfðu alls ekki neitt á móti því að svona verkefni færi fram. Og sjálft miðstýringarapparatið, UTM, reyndist ekki aðeins tilbúið – heldur hjálpsamt fram úr hófi við að gera þetta að veruleika. Epli.is hjálpaði líka til og þegar Námsgagnastofnun og Háskólinn vildu vera með var ekki um annað að ræða en að skella sér af stað.

Sjálfum þykir mér vænst um litla hliðarverkefni okkar og Stjörnuskoðunarfélagsins og Stjörnufræðivefsins. Og nú þegar er tilbúin lítil rafræn kennslubók fyrir iPad sem við skellum á netið á næstunni handa öllum sem vilja þiggja.

En þar sem ég sé að fjölmargir hafa komið á þessa síðu upp á síðkastið með leitarorðunum „ipad“ og „grunnskóli“ ætla ég að setja hér upp nokkrar spurningar og svör sem gætu orðið öðrum að gagni sem hyggja á eitthvað svipað. Ef þið viljið vita meira látið mig þá vita og ég svara ef ég get. Eins ef þið teljið okkur geta nýtt upplýsingar eða efni frá ykkur. Við í unglingadeildinni í Norðlingaskóla erum opin fyrir öllu. Þess vegna erum við að þessu.

Nema hvað, látum það hefjast:

Er þetta ekki ægilega dýrt?

Á venjulegu innkaupsverði skóla er iPad í dag á ca. 30% lægra verði en þær fartölvur sem skólarnir eru að kaupa. Það er því alveg ljóst að innkaup sem reikna með 3-4 nemendum eða fleiri um hvert tæki leyfir ekki 1:1 spjaldtölvuvæðingu. En þegar allt er reiknað saman, því þetta sparar heilmikið líka (t.d. öll námsgagnakaup foreldra að hausti, pappír o.fl.) er reynslan frá Danmörku sú að kostnaðarmunurinn fyrir skólanna er óverulegur. Hvort sú er raunin á Íslandi verður að koma í ljós. Í öllu falli eru veruleg búnaðarkaup framundan í grunnskólakerfinu. Okkar markmið er aðeins að hver skóli eða teymi, fái að stýra þeim og bera ábyrgð á þeim – en að ákvörðunin sé ekki miðlæg. Kostnaðurinn er síðan eitt af því sem verkefnið vonandi leiðir í ljós.

Er til nægt námsefni?

Ég myndi segja að hægt sé að ná langflestum námsmarkmiðum með tækinu nú þegar. En tækið hefur að sjálfsögðu ekki aðgang að öllu því prentaða efni sem til er. Námsgagnastofnun er í samstarfi við okkur um nýtingu þess sem til er og það mun væntanlega koma í ljós hve vel það reynist. Þar á bæ hafa menn reynst verulega tilbúinir til að laga sig að tækninni. Það er hægur vandi að nota rafrænar útgáfur af bókum í stað prentaðra. En markmiðið er einmitt ekki að þýða núverandi námsefni yfir á stafrænt form – markmiðið er að breyta kennsluefninu og nýta þá möguleika sem tækið býður upp á. Það er t.a.m. augljóst hvaða áhrif svona tæki getur haft á lestrarkennslu ef kafað er í kjölinn á því.

Hvað er hægt að gera með iPad sem ekki er hægt að gera nú þegar?

Fyrir það fyrsta er hægt að sleppa skólatöskunni með öllum þeim bókaburði sem tilheyrir. iPad er 600 grömm að þyngd og þyngist ekki við það að vera troðfullur af bókum. Það er hægt að gera kennsluna rafræna og stunda rafrænt námsmat. Með því móti má fá miklu nákvæmari upplýsingar um stöðu nemandans en hægt er með vinnubókastreði. Það má afnema kennslustofuna, skólaborðið og stólinn. Nemendur gætu setið í hægindastólum, á púðum, í sófum, gengið eða legið og það hefði engin áhrif á upplýsingagjöf til þeirra. Það má hraða öllum samskiptum, gera áformsgerð skilvirkari og auðvelda nemendum að finna efni við sitt hæfi. Auk þess er iPad með hreyfiskynjara (það má t.d. skoða staði í útlöndum með því að halda tækinu fyrir framan sig og snúa sér í hring), ljós- og kvikmyndavél (með góðum gæðum), hljóðupptökutæki og gps. Það má senda nemendur úr húsi með tækið og láta þá labba um og vinna verkefni sem afgreidd eru sem myndir, kvikmyndir eða texti. Og þetta er aðeins nokkur af þeim atriðum þar sem iPad býður upp á möguleika sem bóknám gerir ekki.

Hvað er ekki hægt að gera með iPad?

Það er ekki gott að skrifa á iPad. Þótt maður þjálfist og verði betri og geti orðið lygilega góður að handskrifa og vélrita þá skrifar maður ekki langar ritgerðir án þess að finna fyrir takmörkum tækisins. En það er eiginlega allt og sumt. Okkar markmið er ekki að iPad komi í stað alls. Enda er hann fyrst og fremst að leysa bækur, ritföng og vasareikna af hólmi. Eftir sem áður á svo miklu meira að felast í námi en endalaust bóka- og blaðagrúsk. Það sem aðrir miðlar gera betur mun koma í ljós og þá verður sú tækni einfaldlega notuð en ekki iPaddinn.

Hvað með misnotkun?

Öryggi þarf og á að tryggja. Fyrsta vörn í slíku eru forrit sem loka á óæskilegar síður á netinu. Slíkt er til staðar í flestum skólum (en alls ekki svo nauðsynlegt að mínu mati). Kennarar þurfa að taka afstöðu til þess hvort nemendur hafi vald til að setja inn á tækið það efni sem þeir kjósa (öpp). Í raun er það í góðu lagi. Misnotkun getur verið af tvennu tagi. Annarsvegar að nemendur noti tækið til vondra verka (sem er mun erfiðara með iPad en þeim búnaði sem þegar er til staðar), hinsvegar að nemandinn svíkist um námið og missi sig í undraheim tækisins. Lausnin við því fyrrnefnda er að treysa nemendum og gera það að markmiði alls náms að nemendur vilji traust og læri að standa undir því. Lausnin við því síðarnefnda er að námið sé áhugavert en um leið að staða nemandans sé í sífelldri skoðun.

Hvernig má tryggja að staða nemandans sé í sífelldri skoðun?

Okkar leið, og að mínu mati besta leiðin, til að sjá hvort nemendur eru að sinna námi sínu er að leyfa þeim að hafa eitthvað um námið að segja og að staða þeirra sé skoðuð reglulega. Við köllum okkar útfærslu áformsgerð. Það fer þannig fram að hver nemandi hittir umsjónarkennara sinn einu sinni í viku og áformar fyrir næstu viku. Þá skráir hann hjá sér þau verkefni sem hann ætlar að vinna og þau verkefni sem honum hafa verið sett fyrir. Viku seinna hittast nemandi og kennari aftur og þá koma efndir í ljós. Nemandi fær tíma í stundaskrá til að vinna frjáls að sínum verkefnum. Athafnir hans í slíkum tímum eru á hans ábyrgð. Ef hann skilar áformum og þau eru metnaðarfull og raunhæf hefur hann ekki aðeins vald til heldur frelsi að nota tímann eins og hann kýs (innan skynsamlegra marka). Nemandi sem ekki skilar áformum fær meiri stuðning og meira aðhald. En áform tveggja nemenda geta verið mjög ólík eftir stöðu þeirra í einstökum greinum og áhuga.

Hvað ef tæki skemmist?

Nemendur okkar hafa alltaf haft greiðan aðgang að tækjum. Sumum miklu dýrari en iPad. Skólinn kaupir tækin og fyrst um sinn fara þau ekki heim. Þegar þar að kemur mun gilda það sama og ef skólabækur eða hljóðfæri skemmast. Útfærsla á því verður tekin í samráði við foreldra. Það er viðbúið að einhver tæki bili eða skemmist. Við þurfum að komast að því hvert það hlutfall er. Athuganir erlendis benda til þess að hlutfallið sé lágt.

Hver er mesti munurinn núna strax?

Mesti munurinn (fyrir utan áhuga barnanna sem mun dofna þegar nýjabrumið fer af) er að nemendur hafa aðgang að tölvu með engri fyrirhöfn. Það tekur langan tíma að logga sig inn í kerfið eins og er – og í síðustu kennslustund minni tók ég t.d. eftir því að eina raunverulega töfin í tímanum var þegar ég þurfti að nota java-forrit og loggaði mig inn í tölvu sem tengd var við skjávarpa. Í það fóru 8 mínútur. Að kveikja á og nota iPad tekur örfáar sekúndur. Ég hef einnig notað náttúrufræðina sem glósufag. Ég sé strax að sá tími sem fer í að glósa fyrir tíma er 95% minni hjá þeim sem hafa iPad. Þeir draga einfaldlega fingur yfir mikilvæga staði og auðkenna. iBooks er frábært glósuforrit. Auk þess eru nemendur núna alltaf með það sem þeir þurfa. Það er líka ánægjulegt hve nemendur eru sjálfstæðir við að stinga upp á öppum og aðferðum við að nýta tækið.

Hver er helsti gallinn?

Helsti gallinn er að þurfa að hugsa alla kennslu upp á nýtt jafnóðum og hún á sér stað. En það er þess virði. Þess vegna ríður á að menn deili og hjálpist að.

Hvernig er best að kenna nemendum með iPad?

Það er útilokað að kenna nemendum með iPad þannig að allir eigi að horfa á kennarann eða töfluna allan tímann. Í fljótu bragði virðist vera best að nálgast námið sem röð verkefna sem nemendur eiga að standa skil á í góðum og fjölbreyttum kynningum. Með því að leggja megináherslu á lokaafurðina og kynningu á henni er skapaður vettvangur fyrir frjóa, skapandi hugsun, samstarf og fjölbreytileika. Kennarinn er þá frekar í hlutverki leiðsögumanns en skipstjóra.

Hvað kosta öpp?

Öpp eru ódýr. Mun ódýrari en bækur. Apple býður auk þess mikinn afslátt af magnkaupum fyrir skóla. En aðeins í BNA. Íslendingar þurfa enn að kaupa öppin fullu verði. Sem eru 1-5 dollarar fyrir app, yfirleitt nær lægri tölunni. En öpp eru hugsuð fyrir einstaklinga, ekki endurnýtingu. Við fórum þá leið að stofna (greiðslukortalausan) aðgang fyrir hvern nemanda. Við höfum aðeins notað ókeypis öpp ennþá en ef við ætlum að kaupa öpp þá notum við greiðslukort skólans og sendum þau sem gjafir í iPadda nemenda. Upp hefur komið sú hugmynd að skilgreina ákveðinn kvóta sem nemandi hefur til umráða yfir veturinn í appakaup. Hann geti ráðstafað þeim peningum til kaupa á þeim öppum sem henta honum sérstaklega og hans markmiðum. Við eigum eftir að skoða það. En til að setja þetta í samhengi kostar stórt og flott app, t.d. Bíófílía Bjarkar álíka og lítil, einnota tónfræðivinnubók. Skóli gæti líka búið til aðgang sem er eign skólans og er endurnýttur með nýjum nemendum – en það er misráðið. Það er ekkert víst að öpp eins henti öðrum.

Er ekki til íslenskt orð fyrir app og iPad.

Mér persónulega gæti ekki staðið meira á sama. Þeir sem raunverulega telja að íslensk hugtök séu stórmál þegar kemur að spjaldtölvuvæðingu eru að mínu mati dæmdir til að sitja á rassinum þar til fyrsta þróunarskotið er um garð gengið. Þeir geta þá stungið upp á einhverju. Við köllum öpp öpp en stundum köllum við ipaddana pöddur.

Hvernig má geyma tækin og hlaða?

Ef nemendur fara með tækin heim er sá vandi sjálfleystur. Rafhlaðan endist auðveldlega heilan skóladag. Ef tækin eru geymd í skólanum má annaðhvort hlaða þau í kennslustundum og skiptast á, eða hlaða þau t.d. aðra hverja nótt eða svo. Það má t.d. kaupa uppþvottagrindur í IKEA fyrir 500 kr og smella tækjunum í þær – eða kaupa þar til gerða skápa á milljónir. Það má bara ekki stafla þeim saman, þar rispar tækin. Við geymum tækin fyrst um sinn í kössunum sem þau komu í. Kassarnir eru merktir en tækin ekki, að öðru leyti en því að þegar kveikt er á þeim blasir mynd af nemandanum við.

Hvernig get ég fengið að vita hvernig gengur?

Við munum setja inn upplýsingar á vefsíðu jafnóðum. Hún er í smíðum. Við munum líka liðsinna hverjum sem vill upplýsingar eða aðstoð. Við munum búa til námsefni, mikið af því verður opinbert og ókeypis. Við stöndum opin þeim sem vilja kíkja í heimsókn. Og við erum yfirleitt til í næstum allt. Hafið bara samband.

Eitt sinn í heimspekitíma

2012-02-24T01:58:00.003-08:00

Loksins er heimspeki kominn inn í stundaskrá hjá krökkunum okkar í Úllónolló. Fyrsti fasti tíminn (sem ekki er val) var hjá drengjum í áttunda bekk í dag. Þvílíkir endemis snillingar sem þeir reyndust vera. Og það sem heimspekileg umræða er góð kennslugrein. Ég hef látið sömu börn skrifa niður stuttar pælingar alla daga þessa viku og eini afraksturinn er í flestum tilfellum frekar lítið innblásið hálfvolgt moð. En um leið og börnin fara að tala, eðlilega og óþvingað kemur snilldin. Hér er ágrip af umræðunni undir það síðasta í dag:

(Eftir almenna umræðu um drauma) Ég er feitletraður:

„Það er ekkert í draumum sem maður hefur ekki upplifað. Draumar geta bara tekið það sem maður þekkir og raðað saman upp á nýtt. Ekki búið neitt til.“

En hvað þá þegar maður er vakandi? Getur maður hugsað eitthvað nýtt? Er hægt að skapa með hugsuninni eða byggir hún líka bara á reynslu?

„Það er eins. Þú getur ekki hugsað neitt nema þekkja það fyrst.“

Í gegnum skynjun?

„Já.“

Hvað segir það okkur um skóla? Hvernig er hægt að kenna eitthvað nýtt?

„Það þarf að leyfa nemendum að skynja hlutina fyrst. Og síðan getur kennarinn raðað þessum kubbum saman með nemandanum eða útskýrt hvernig maður smíðar stærri hluti úr þeim.“

En er kennsla þannig?

„Nei, oftast er það þannig að kennarinn kemur með heilan kubbaklump og sýnir nemendunum hann. Síðan reyna nemendurnir að afrita hann en hann verður ekki eins og liggur bara í huga nemandans án þess að vera tengdur við kubbana sem voru þar fyrir. Kennarinn ætti að rétta nemandanum einn kubb í einu eða athuga hvort nemandinn á ekki þann kubb fyrir. Og leyfa honum að smíða hlutinn frá grunni.“

Það hljómar miklu betur. Hvað myndi gerast ef við myndum ákveða, hér og nú, að kenna þannig?

„Það tæki að vísu allt miklu lengri tíma“

„Eða ekki, ekki ef við værum bara aldir upp til að hugsa svoleiðis.“